Odwiedź Štramberk – miasto, gdzie historia jest na wyciągnięcie ręki. Zobacz malowniczy rynek, unikatowe drewniane domy i gotycką wieżę Trúba. Spróbuj tradycyjnych Štramberskich uszu i rzemieślniczego piwa z lokalnego browaru. Štramberk to po prostu dobre miejsce na spokojny dzień. Bez pośpiechu, w otoczeniu przyrody, architektury i smaków, których nie znajdziesz nigdzie indziej.
Położenie, historia i miejsca, które warto zobaczyć
Štramberk to niewielkie miasteczko w kraju morawsko-śląskim, położone około 40 kilometrów na południe od Ostrawy Morawskim Betlejem . Miasto założono w 1359 roku z inicjatywy syna króla Czech Jana Luksemburskiego. Z dokumentów wynika, że osada powstała u stóp zamku, jako miejsce mające zapewnić spokój na północno-wschodnich rubieżach Moraw. Dziś trudno uwierzyć, że ta cicha, malownicza przestrzeń miała kiedyś znaczenie strategiczne.
Štramberk zachwyca położeniem i skalą. To miasto, które nie przytłacza – raczej zaprasza, by zwolnić krok. Właśnie dlatego cały jego historyczny obszar objęto ochroną konserwatorską. Szczególne wrażenie robi zespół drewnianych domów z XVIII i XIX wieku. Najlepiej zachowane stoją przy ulicach Górna i Dolna Baszta, gdzie czas zdaje się płynąć wolniej, a każda fasada opowiada własną historię.
Zdjęcia miasteczka zima 2019 rok
Zdjęcia wykonane w 2019 roku
Serce miasta stanowi rynek – dość rozległy, lekko opadający, o prostokątnym kształcie. Otacza go 22 barokowe domy, a całość sprawia wrażenie harmonijnej, przemyślanej przestrzeni. Przy jednym z boków rynku wznosi się barokowy kościół św. Jana Nepomucena z XVIII wieku . Uwagę przyciągają też rzeźby oraz fontanna z przełomu XIX i XX wieku . Niewielu przechodniów zdaje sobie sprawę, że pod jej konstrukcją kryje się autentyczna studnia miejskiego browaru, zburzonego w 1865 roku – kolejny ślad dawnego, codziennego życia miasta.
Spacerując po rynku, trudno pominąć muzeum Zdeňka Buriana – artysty znanego na całym świecie, ilustratora prehistorii, podróży i przygód. Muzeum otwarto w 2011 roku i umieszczono na zrekonstruowanym poddaszu jednego z domów (nr 31). Wystawa dostępna jest przez cały rok i została pomyślana tak, by możliwie kompleksowo pokazać dorobek artysty. To miejsce, które potrafi zatrzymać na dłużej, nawet jeśli do muzeów zwykle zagląda się tylko „przy okazji” (wirtualna wycieczka
Kilka kroków dalej, w domu pod numerem 40, znajduje się jeszcze jedno ciekawe miejsce – muzeum marionetek. Kolekcja liczy ponad 450 eksponatów z przełomu XIX i XX wieku i zaskakuje nie tylko liczbą, ale też różnorodnością. To jedna z tych atrakcji, które przypominają, że historia to nie tylko wielkie wydarzenia, lecz także codzienna rozrywka i dziecięca wyobraźnia sprzed ponad stu lat.
Zdjęcia miasteczka jesień 2025 rok
Zdjęcia wykonane 2025 rok
Gdy legenda stała się przysmakiem
Czy wiesz, że… Słodkim symbolem Štramberka są Štramberskie uszy – niewielkie rożki wypiekane z ciasta z dodatkiem miodu oraz tajemniczej mieszanki przypraw i ziół. Można je dziś znaleźć w niemal każdej kawiarni i sklepie w mieście, ale ich historia sięga XIII wieku i ma znacznie mroczniejsze tło.
Zgodnie z miejscową legendą przysmak ten upamiętnia zwycięstwo mieszkańców Štramberka nad wojskami tatarskimi, które rozbiły swój obóz pod górą Kotouč. W czasie długotrwałych ulew miejscowi przerwali zaporę stawu, a wezbrane wody zalały obóz wroga. Po odwrocie Tatarów w zalanym obozie odnaleziono worki z posolonymi uszami – trofeami odcinanymi podczas walk z chrześcijanami i przesyłanymi chanowi jako dowód zwycięstw.Štramberskie uszy są pierwszym czeskim chronionym produktem regionalnym i zgodnie z prawem, mogą być wypiekane wyłącznie na terenie Štramberka.
Zamek Strallenberg i wieża Trúba
Jednak krajobraz miasta i okolicy zdominowany jest przez pozostałości gotyckiej warowni Strallenberg z XIII wieku. Zamek wznosi się na zboczu zalesionego, wapiennego wzgórza i już z daleka przyciąga uwagę charakterystyczną, cylindryczną wieżą zwaną „Trúba” . Do naszych czasów zachowały się fragmenty murów obronnych oraz sama wieża – dziś najbardziej rozpoznawalny symbol Štramberka.
Budowa zamku związana była z potrzebą administrowania okolicznymi posiadłościami oraz obrony ich granic. Jak można przeczytać na oficjalnej stronie zamku, jego fundatorami mogli być przedstawiciele możnego rodu Benešoviców albo książęta ołomunieccy z dynastii Przemyślidów , już po roku 1200. W kolejnych dziesięcioleciach XIII wieku zamek należał do rycerzy Zakonu Templariuszy , co do dziś pobudza wyobraźnię odwiedzających. Po likwidacji zakonu w 1312 roku warownia przeszła w ręce króla Czech Jana Luksemburskiego .
Rekonstrukcja zamku, stan na okres około 1400 roku
Fragment rynku miasteczka z końca XIX wieku oraz zamek przed rozpoczęciem przebudowy i konserwacji.
Najbardziej znaczącym właścicielem zamku po 1380 roku stało się jednak morawsko-śląskie odgałęzienie rodu Benešoviców. Z biegiem czasu znaczenie twierdzy malało, a po 1533 roku zamek zaczął stopniowo popadać w ruinę. Najstarsze zachowane szkice z 1722 roku przedstawiają jeszcze dwuskrzydłowy zamek z zabudowaniami gospodarczymi oraz dwiema prostopadłościennymi wieżami. W 1783 roku zawaliła się przednia część budowli, a pozostałości przez lata służyły jako źródło materiału budowlanego dla okolicznych mieszkańców.
Dopiero pod koniec XIX wieku los ruin się odmienił. W 1895 roku w Štramberku powstała lokalna sekcja Klubu Czeskich Turystów , która wykupiła pozostałości zamku i podjęła działania mające na celu ich ratowanie. Ruiny, poważnie uszkodzone jeszcze w czasie wojny trzydziestoletniej i od XVIII wieku całkowicie opuszczone, zostały zabezpieczone, a w latach 1903 -1904 wieżę zadaszono i przystosowano do funkcji widokowej. Od 1994 roku właścicielem obiektu jest miasto Štramberk.
Dziś do zamku można dotrzeć bezpośrednio z rynku, krętymi schodami prowadzącymi pod górę. Wejście na dziedziniec oraz górny taras jest bezpłatne, natomiast za możliwość wejścia na wieżę widokową obowiązuje opłata. Widok z „Trúby” wynagradza jednak każdy wysiłek – panorama miasta, okolicznych wzgórz i beskidzkich grzbietów pozwala najlepiej zrozumieć, dlaczego to miejsce od wieków miało tak duże znaczenie
Aktualny cennik biletów, godziny otwarcia oraz niezbędne informacje można znaleźć na oficjalnej stronie zamku
Zdjęcia zamku zima 2019 rok
Zdjęcia zamku wykonane w 2019 roku
Zdjęcia zamku jesień 2025 rok
Zdjęcia zamku wykonane w 2025 roku
Inne atrakcje miasteczka
Na końcu warto dodać o innych atrakcjach w okolicy. Jeśli odwiedzimy miasteczko Štramberk , poza samym zamkiem i rynkiem miasta czeka na nas jeszcze kilka bardzo ciekawych miejsc, które świetnie dopełniają wizytę w tym niezwykle malowniczym zakątku Moraw.
W samym miasteczku warto wybrać się na spacer do parku narodowego Štramberská Trúba , który zachęca do spokojnych przechadzek wśród zieleni i punktów widokowych. Na rynku znajduje się browar miejski , gdzie można spróbować lokalnego piwa warzonego według tradycyjnych receptur.
Dużą atrakcją jest także Jaskinia Šipka , znana z odkryć archeologicznych związanych z neandertalczykami. To jedno z najważniejszych stanowisk prehistorycznych w Czechach, które zainteresuje nie tylko pasjonatów historii. Z kolei miłośnicy krajobrazów powinni zajrzeć na panoramę dawnego kamieniołomu , skąd rozciąga się surowy, a zarazem niezwykle fotogeniczny widok na okolicę.
Jak mamy chęć i do dyspozycji więcej czasu, możemy odwiedzić pobliskie miejscowości Beskidu Morawsko-Śląskiego, oferujące liczne trasy spacerowe i rowerowe. Można również ścieżką edukacyjną dojść do wieży widokowej – Biała Góra , skąd rozpościera się piękny widok na miasto, okoliczne wzgórza oraz charakterystyczną sylwetkę Štramberka. To idealne zakończenie dnia dla tych, którzy lubią łączyć zwiedzanie z aktywnym wypoczynkiem.
Szczegółowe opisy wybranych miejsc poniżej
Štramberk i jego historyczny browar na rynku
Po zwiedzeniu malowniczego Štramberka warto zajrzeć do miejscowego browaru i spróbować piwa warzonego tradycyjnymi metodami. Browar miejski Štramberk mieści się na rynku, w historycznym domu nr 5, jednym z pierwszych domów mieszczańskich z prawem warzenia piwa. Tradycja warzenia piwa w tym miejscu sięga wieków wstecz, a po 150 latach została wznowiona w tym samym obiekcie, gdzie niegdyś mieszkańcy Štramberka warzyli swoje piwo.
Dziś browar oferuje klasyczne piwa pełne niefiltrowane – jasne (ležák) typu pilzneńskiego oraz ciemne o nazwie Trubacz (Trubač) . Oprócz tego warzone są tu piwa specjalne, m.in. z dodatkiem wiśni czy śliwki, które zachwycają bogactwem smaku. Co ciekawe, miejscowe piwo ciemne zostało docenione przez Stana Sessera , znawcę piw i korespondenta amerykańskiego „Wall Street Journal ”, który podczas swojej piwnej podróży po Europie Środkowej uznał je za najlepsze piwo tego typu w regionie.
Browar organizuje również degustacje, które można połączyć ze zwiedzaniem gotyckiej piwnicy. Piwnice oferują 48 miejsc i stanowią nie tylko przestrzeń do degustacji, ale także małe muzeum browarnicze oraz restaurację w jednym. W niszach i uliczkach piwnicznych można zobaczyć m.in. funkcyjny stół do wyszynku piwa z lat 30. XX wieku , różnorodne urządzenia i pojemniki, które służyły szynkarzom w różnych epokach, a także studnię , z której czerpano wodę do produkcji piwa. Dzięki temu każdy krok w piwnicach pozwala poczuć historię i tradycję sztramberskiego browarnictwa.
u
Park w Štramberku
Zapewne Národní sad Štramberk najładniej prezentuje się wtedy, gdy wszystko wokół jest zielone, a drzewa i krzewy tworzą gęstą, żywą oprawę dla spacerowych alejek – nieco inaczej niż jesienią, gdy park nabiera spokojniejszego, bardziej stonowanego charakteru.
Národní sad Štramberk znajduje się zaledwie kilka minut spacerem od rynku, praktycznie u podnóża wzgórza zamkowego. To niewielki, ale bardzo urokliwy park miejski, chętnie odwiedzany zarówno przez mieszkańców, jak i turystów szukających chwili wytchnienia od zwiedzania.
Park powstał na przełomie XIX i XX wieku jako miejsce spacerów i spotkań, a dziś zachwyca starodrzewem, alejkami i kameralną atmosferą. W jego przestrzeni znajdują się pomniki i tablice pamiątkowe, które nawiązują do czeskiej historii i kultury. Najważniejszym z nich jest pomnik Františka Palackiego – jednego z najwybitniejszych czeskich historyków i działaczy narodowych, nazywanego „ojcem narodu”. Upamiętnia on dążenia Czechów do zachowania tożsamości narodowej i kulturowej.
W parku można również natknąć się na pamiątkowe obeliski i kamienie poświęcone lokalnym patriotom oraz wydarzeniom związanym z historią Štramberka i regionu morawskiego. Choć nie są one monumentalne, nadają temu miejscu wyjątkowy, refleksyjny charakter.
Jaskinia Šipka – ślad neandertalczyków u podnóża zamkowego wzgórza
Jaskinia Šipka to jedna z najciekawszych i najbardziej niezwykłych atrakcji Štramberka, szczególnie dla miłośników historii i prehistorii. Dojdziemy do niej bez problemu spacerem z parku Národní sad , kierując się oznakowaną ścieżką prowadzącą w stronę wzgórza zamkowego.
Jaskinia ma ogromne znaczenie archeologiczne – to właśnie tutaj w XIX wieku odkryto szczątki dziecka neandertalczyka , co uczyniło Šipkę jednym z najważniejszych stanowisk prehistorycznych w Europie Środkowej. Znalezisko to potwierdziło obecność neandertalczyków na tych terenach i do dziś jest symbolem pradawnej historii regionu.
Sama jaskinia ma formę skalnego tunelu o naturalnym łukowatym sklepieniu. Nie jest duża ani głęboka, jednak jej surowy, skalny charakter robi spore wrażenie, zwłaszcza gdy uświadomimy sobie, że miejsce to było schronieniem dla ludzi żyjących tu dziesiątki tysięcy lat temu. W pobliżu wejścia umieszczono tablice informacyjne, które w przystępny sposób przybliżają historię odkryć archeologicznych.
Wizyta w Jaskini Šipka to krótki, ale bardzo wartościowy przystanek podczas zwiedzania Štramberka – doskonałe uzupełnienie spaceru po parku i wizycie na zamkowym wzgórzu, a jednocześnie podróż w czasie do najdawniejszych dziejów tej części Moraw.
Panorama kamieniołomu w Štramberku
Panorama kamieniołomu w Štramberku to kolejny ciekawy punkt na trasie spacerowej prowadzącej przez park i dalej pod górę. Idąc od Jaskini Šipka , wystarczy kilkanaście minut spokojnego podejścia ścieżką prowadzącą wyżej w stronę zbocza – dystans to zaledwie kilkaset metrów , ale różnica wysokości sprawia, że widok zmienia się bardzo wyraźnie.
Sam kamieniołom w Štramberku ma długą historię związaną z wydobyciem wapienia, który przez lata był ważnym surowcem dla lokalnego przemysłu, m.in. cementowego.
Z punktu widokowego rozciąga się szeroka panorama na jasne ściany dawnego wyrobiska , kontrastujące z zielenią lasów i zabudową Štramberka. To widok zupełnie inny niż klasyczne pejzaże miejskie – bardziej surowy, przemysłowo-przyrodniczy.
