Bobolice – zamek, historia, wojny i legendy Nieduża, leżąca z dala od głównych dróg, na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej w województwie śląskim wieś Bobolice zdominowana jest sylwetką wznoszącego się na wysokiej skale średniowiecznego zamku. To właśnie warownia sprawia, że niewielkie Bobolice są dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na Jurze.
Od kiedy istnieje miejscowość Bobolice? Tego dokładnie nie wiadomo, ale najprawdopodobniej powstała wraz z budową zamku. Sama nazwa Bobolice najprawdopodobniej wywodzi się od imienia lub nazwiska Bobola , choć dokładne pochodzenie nazwy nie jest jednoznacznie ustalone.
Zamek Bobolice – królewska warownia na Jurze Zamek w Bobolicach, oddalony zaledwie o 1,5 km od Zamku w Mirowie , został wzniesiony z inicjatywy króla Kazimierza III Wielkiego w XIV wieku. Początkowo wchodził w skład królewszczyzn w ziemi krakowskiej i posiadał status zamku królewskiego. Zamek zbudowano w stylu gotyckim, na wysokiej wapiennej skale, wykorzystując naturalne ukształtowanie terenu. Grube mury, małe okna i strzeliste wieże do dziś przypominają o jego obronnym charakterze.
Warownia należała do systemu obronnego strzegącego zachodniej granicy państwa od strony Śląska, określanego mianem Orlich Gniazd . Prawdopodobnie zanim powstał murowany zamek, w tym miejscu znajdował się niewielki drewniany zameczek zamieszkiwany przez rycerzy-rozbójników.
W 1370 roku kolejny król Polski, Ludwik Węgierski , nadał Zamek Bobolice swojemu bratankowi, księciu Władysławowi Opolczykowi . Dziewięć lat później, w 1379 roku, książę opolski nadał te dobra za zasługi Andrzejowi Schony z Barlabas , herbu Amadej. Pochodzący z Węgier Andrzej Schony pełnił z ramienia księcia liczne urzędy na Rusi i w księstwie wieluńskim.
Za jego czasów zamek miał stać się zbójecką twierdzą. Jego załoga zajmowała się grabieżami i napadami, a polityka prowadzona przez Andrzeja Schony była niezgodna z interesami Polski. W związku z tym doszło do najazdu wojsk Władysława Jagiełły , który ukrócił zbójecki proceder i włączył zamek z powrotem do dóbr królewskich.
W kolejnych stuleciach wielokrotnie zmieniali się właściciele zamku. Pod koniec XIV i w XV wieku należał on do rodów Szafrańców, Trestków i Krezów , a w późniejszych wiekach do Chodakowskich, Męcińskich i Myszkowskich .
W 1587 roku, podczas walk o polski tron po śmierci ostatniego z Jagiellonów, zamek został po raz pierwszy oblegany i zajęty przez wojska arcyksięcia Maksymiliana Habsburga , pretendenta do tronu Polski. Warownia uległa wówczas poważnym uszkodzeniom. Wkrótce jednak została odbita przez wojska dowodzone przez hetmana Jana Zamoyskiego .
Lata świetności zamku trwały do 1657 roku , kiedy to podczas potopu szwedzkiego został on mocno zniszczony przez Szwedów. Po wojnach szwedzkich Zamek Bobolice zaczął stopniowo popadać w ruinę. Kilka lat później podjęto wprawdzie próby jego odbudowy, jednak nie udało się przywrócić mu dawnej świetności.
Z zamkiem związane jest także ciekawe wydarzenie z 1683 roku. Kiedy wojska polskie pod wodzą króla Jana III Sobieskiego ciągnęły pod Wiedeń, jego orszak zatrzymał się w Bobolicach. Niestety król był zmuszony nocować w namiocie pod zamkiem.
W 1700 roku zamek był jeszcze zamieszkiwany przez dzierżawcę tych terenów, J. Rutkowskiego . Zachowany spis inwentarza zamku z tego roku pokazuje jednak jego dość kiepski stan. Pomimo prób ratowania warownia coraz bardziej popadała w ruinę. Nie sprzyjała temu również sytuacja Rzeczypospolitej, która w tym czasie, rządzona przez obcych królów, przeżywała okres ostatecznego upadku. Nie było to dobre dla zamku ani dla wielu innych niewielkich majątków.
Ostatecznie w drugiej połowie XVIII wieku Zamek Bobolice został opuszczony i zaczął coraz bardziej popadać w ruinę.
Ciekawostka: W roku 2011 Zamek Bobolice został wyróżniony przez Częstochowską Organizację Turystyczną certyfikatem „Produkt turystyczny regionu częstochowskiego”. W 2012 roku znalazł się w gronie 32 nominowanych do konkursu “Siedem nowych cudów Polski” przez miesięcznik National Geographic Travel.
Skarb, legendy i dalsze niszczenie zamku Dzieła zniszczenia w późniejszych latach dopełnili poszukiwacze skarbów. W XIX wieku w podziemiach zamku podobno odnaleziono ogromny skarb. Wieść o ukrytych kosztownościach przyciągała kolejnych poszukiwaczy, którzy za pomocą prochu wysadzali fragmenty zamku w poszukiwaniu bogactwa.
Według legendy skarb miał znajdować się w podziemnych korytarzach ciągnących się aż do Zamku Mirów . Niektórzy do dziś wierzą, że nie został on odnaleziony w całości, a jego główna część nadal znajduje się gdzieś pod ziemią. Tunel łączący oba zamki pozostaje jednak elementem miejscowej legendy.
Z Bobolicami i Mirowem związana jest również legenda o dwóch braciach władających sąsiednimi zamkami, których tragiczny konflikt miał zakończyć się bratobójstwem. Opowieść ta przez lata stała się jednym z najbardziej znanych podań związanych z obydwiema warowniami.
Po II wojnie światowej mury zamku zostały częściowo rozebrane przez okoliczną ludność. Pozyskany materiał wykorzystano między innymi do budowy drogi łączącej Bobolice z Mirowem . Dopiero w 1958 roku podjęto próby częściowego zabezpieczenia zachowanych murów przed dalszym niszczeniem. Taki stan zamku trwał aż do końca XX wieku.
Zdjęcie z lat 1873 -1883 przedstawiające ruiny Zamku Bobolice.
Wielka odbudowa Zamku Bobolice Na początku XXI wieku pojawili się nowi właściciele – rodzina Laseckich , reprezentowana przez braci Jarosława i Dariusza Laseckich . Od pokoleń związani z Jurą Krakowsko-Częstochowską, podjęli się ogromnego wyzwania uratowania tego pięknego zabytku przed całkowitą zagładą.
Przy pomocy przychylnych i najlepszych polskich naukowców przeprowadzono prace archeologiczne, zabezpieczające i rekonstrukcyjne, których celem było uratowanie tego zabytku o narodowym znaczeniu. Nie była to łatwa droga – odbudowa zamku wymagała wielu lat pracy, badań i pokonania licznych problemów formalnych.
Rekonstrukcja Zamku Bobolice odbiła się szerokim echem w mediach. W jednym z wywiadów senator Jarosław W. Lasecki powiedział:
„Gdyby nie wojewódzki konserwator zabytków, Zamek Bobolice udałoby się odbudować nie w trzynaście lat, ale o wiele szybciej”.
Warto przeczytać cały artykuł „Panowie Laseccy przybyli z odsieczą” , opisujący historię ratowania zamku oraz problemy, z jakimi musieli zmierzyć się jego właściciele. Źródło: Puls Biznesu – weekend 29
Ciekawostka : Prawdopodobnie w 20-leciu międzywojennym poszukiwacze skarbów znaleźli w lochach zamku ogromny, bliżej nieokreślony skarb, a jego główna część „podobno” nadal znajduje się w legendarnych korytarzach łączących Bobolice z Mirowem. Ciekawe czy jest to tylko legenda czy coś w tym jest.
Powolna odbudowa zamku
Po trzynastu latach odbudowy zamek został udostępniony zwiedzającym. Dziś Zamek Bobolice to jedna z największych atrakcji turystycznych Jury Krakowsko-Częstochowskiej. W zrekonstruowanym zamku mieści się muzeum, a zwiedzającym udostępniono komnaty, po których oprowadza przewodnik. Nie jest ich może dużo, a eksponaty to w większości repliki, ale przy odrobinie wyobraźni można przenieść się w dawne czasy i wyobrazić sobie, jak warownia wyglądała przed wiekami.
U podnóża zamku powstał Hotel Zamek Bobolice i Restauracja Zamek Bobolice . Do rodziny Laseckich należy również pobliski Zamek Mirów , a właściwie jego ruiny, w których cały czas prowadzone są prace zabezpieczające i odbudowa. Od Bobolic dzieli go zaledwie 1,5 km .
Hotel Zamek Bobolice i Restauracja Zamek Bobolice
Polecam czerwony szlak wzdłuż skalnego grzbietu. To około półgodzinny spacer, a ścieżka prowadzi pomiędzy uroczymi skałami Grzędy Mirowsko-Bobolickiej . Warownia w Mirowie sukcesywnie jest odbudowywany i zabezpieczany , dzięki czemu z każdym rokiem odzyskuje część swojego dawnego wyglądu.
Wejście do zamku Dziedziniec Zrekonstruowane wnętrza zamku Sala rycerska Sala rycerska Sala myśliwska Sala myśliwska Pas cnoty Zrekonstruowane wnętrza zamku
Ciekawostka: Warownia w Bobolicach po raz kolejny posłużyła jako scena do filmu, tym razem do serialu Telewizji Polskiej „Korona Królów”. Zamek przedstawiony został jako Wawel w czasach Kazimierza Wielkiego (1310-1370).
Zamek Bobolice z lotu ptaka – film
VIDEO
Zamek w Bobolicach z lotu ptaka [ www.polskazdrona.pl ]
Legenda o dwóch braciach
Mirów szkic tygodnik ilustrowany 1881 r.
Położenie zamków w Mirowie i Bobolicach przyczyniło się do tego, iż opowieści miejscowej ludności często łączyły te dwa zamki. Legenda mówi iż bliźniacze zamki były własnością dwóch braci – Mirosława i Boboli. Bracia żyli w zgodzie i przyjaźni codziennie odwiedzali się, wspólnie urządzali uczty i polowania. Zawsze razem wyjeżdżali na wyprawy wojenne z których przywozili pełne wozy łupów wojennych, którymi dzielili się zawsze po połowie. Aby mieć gdzie gromadzić swe bogactwo, przekopali tunel który połączył dwa zamki. Piwnice szybko zapełniały się złotem i kosztownościami. Skarbów tych strzegła czarownica. Potężne bogactwo, braterska miłość i zgoda dawała poddanym dostatek i wszystkim żyło się dobrze. Przyszedł jednak moment że jeden z braci, ten z Bobolic, pojechał na wojnę sam, i przywiózł z wojennej wyprawy na Rusi, skarby i piękną dziewczynę. Drugi czekał na niego o chlebie i wodzie.
Skarbami bracia się podzielili, a o to, kto poślubi dziewczynę, ciągnęli losy. Wygrał brat z Bobolic, chociaż dziewczyna pokochała pana na Mirowie. Jednak brat z Mirowa nie dał za wygraną i spotykał się z nią w podziemiach pomiędzy zamkami. Kiedy o romansie dowiedział się małżonek wtrącił do lochu niewierną żonę i rozkazał jej pilnować czarownicy. Jednak miłość była mocniejsza, zakochani spotykali się nadal. Pewnej nocy pan z Bobolic przechadzając się po zamkowych piwnicach złapał kochanków na gorącym uczynku, zabił brata, a żonę zamurował w lochach. Legenda mówi że księżniczka po dziś dzień przebywa gdzieś w podziemnym korytarzu łączącym dwa zamki, czasami pojawiając się nocą na wierzy bobolickiego zamku i spogląda w kierunku pobliskiego zamku w Mirowie.
Bobolice szkic tygodnik ilustrowany 1881 r.
Źródła historyczne pisane
Opis Zamku bobolickiego – Tygodnik Ilustrowany 1861 rok […] Pomiędzy Lelowem a Żarkami, w Olkuskiem, leży mała wioska prywatna Bobolice, szczycącą się ślicznemi ruinami niewielkiego zamku, który na sterczącej zabudowany skale, sięga czasów Kazimierza Wielkiego. Był on niegdyś silnie obwarowany, i jako taki w roku 1370 nadanym został lennem prawem przez króla Ludwika Władysławowi księciu opolskiego wraz z innemi grodami. Lecz gdy tenże najeżdżał miasta i kupców z towarami obdzierał, Władysław Jagiełło wyprawił przeciw niemu wojsko w r. 1396 a zająwszy, przez poddanie się załogi, zamek bobolicki, przyłączył go do majętności koronnych. Odtąd warownia ta, wraz z należącemi do niej włościami stanowiła osobne starostwo, które z czasem przeszedłszy na własność prywatną, było dziedzictwem najprzód rodzinny Myszkowskich, margrabiów na Mirowie a w końcu Męcińskich. Maleńki ty był zameczek, z wielką atoli śmiałością na wierzchołku prawie niedostępnej skały wzniesiony. Kształt miał nieforemny, stosownie do tego jak grzbiet góry pozwalał; posiadał dwie baszty półokrągłe, jedną w narożniku, drugą przy ścianie północnej, i dziedziniec mały, ale silnie zamykający się bramą. Droga do niego prowadziła po pochyłości skały od strony południowej, a sam wjazd był od zachodu. Za naszych krajobrazów. Ze szczytu bowiem murów bobolickiego zamku czarujący jest widok na pasma skał, które zaczynając od Olsztyna, ciągną się ku Pilicy do Krakowa, wskazując drogę do starożytnej stolicy dawnej Polski […]
Tygodnik Ilustrowany Warszawa dnia 29 (10 sierpnia) 1861 rok str 56 [ zobacz oryginał ]
Ciekawostka: Szlak Orlich Gniazd to jeden z najpopularniejszych szlaków turystycznych na południu Polski, biegnie przez województwa: małopolskie i śląskie. Szlak ma długość 163.9 km i prowadzi z Krakowa do Częstochowy.
Szlak Orlich gniazd – mapka poszczególnych zamków
Kliknij w wybrany punk na mapie, a zobaczysz link do konkretnego opisu zamku.
Szlak turystyczny nazywany Orlimi Gniazdami, przebiega przez województwa małopolskie i śląskie. Rozpoczyna bieg w Krakowie, kończy w Częstochowie. Król Kazimierz III Wielki podjął się zadania stworzenia systemu obronnego zabezpieczającego granice Rzeczypospolitej i szlaków handlowych, czego dowodem są owe pozostałości zamków i warowni. Co najmniej kilkanaście twierdz powstało właśnie na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Szlak ma długość ok. 163,9 km. Nazwę swą zawdzięcza leżącym na jego trasie ruinom zamków i warowni, ze względu na ich usytuowanie na skałach dochodzących nawet do 30 metrów wysokości. Niestety, dziś większość tych wspaniałych budowli możemy oglądać tylko jako ruiny. Na szczęście w ostatnim czasie ponowione zostały próby rekonstrukcji tych historycznych budowli i zostały odbudowane z ruin, chodzi o zamki w Bobolicach i Korzkwi.
Odległości od Zamku w Bobolicach do poszczególnych miejsc
Mirów – Ruiny Zamku Rycerskiego koło Mirowa – 1,7 km
Morsko – Ruiny Zamku Rycerskiego „Bąkowiec” w Morsku – 16 km
Ostrężnik – Pozostałości Zamku królewskiego (kompletna ruina prawie nic nie ma) – 19 km
Olsztyn – Ruiny Zamku Królewskiego w Olsztynie – 31 km
Ogrodzieniec – Ruiny Zamku Rycerskiego w Ogrodzieńcu – 31 km
Pilica – Ruiny Zamku Rycerskiego w Pilicy – 30 km
Smoleń – Ruiny Zamku Rycerskiego w Smoleniu – 36 km
Bydlin – Ruiny Zamku Rycerskiego w Bydlinie – 41 km
Rabsztyn – Ruiny Zamku Rycerskiego w Rabsztynie – 46 km
Ojców – Ruiny Zamku Królewskiego na Złotej Górze w Ojcowie – 70 km
Pieskowa Skała – Zamek Królewski w Pieskowej Skale – 75 km
Korzkiew – Zamek Rycerski w Korzkwi (odrestaurowany) – 76 km
Rudno – Ruiny Zamku Tenczyn 44 km od zamku w Korzkwi
Babice – Ruiny Zamku biskupów krakowskich Lipowiec 57 km od zamku w Korzkwi
Poza nimi istniały również inne zamki wchodzące w skład umocnień granicznych, ale wznoszące się poza terenami pasa skalnego Jury Krakowsko-Częstochowskiej są to: Zamek w Dankowie nieistniejące ruiny twierdzy bastionowej z XVII wieku ), Ruiny Zamku w Lelowie został rozebrany w latach 1804-1805. Obecnie w tym miejscu znajduje się cmentarz ), Ruiny Zamku w Koziegłowach (rozebrany w latach 60-tych XX w.), Ruiny Zamku w Siewierzu Królewski Zamek Będziński
Oficjalna strona Zamku Bobolice – informacje o zwiedzaniu
Parkingi – Samochód najlepiej zostawić na pierwszym parkingu który jest bezpłatny, przy gościńcu Orlik w Mirowie [www.gosciniecorlikwmirowie.pl bezpłatny parking i trzeci już przy samym zamku.
Zamek Bobolice – ceny biletów i godziny zwiedzania w 2026 roku
Ceny biletów:
wejście na błonia zamkowe: 20 zł normalny, 18 zł ulgowyzwiedzanie wnętrz zamku: dodatkowo 10 złpełne zwiedzanie zamku: 30 zł normalny, 26 zł ulgowybilet łączony Bobolice + Mirów: 40 zł normalny, 34 zł ulgowy.
Godziny otwarcia w 2026 r.:
kwiecień-październik: codziennie 10:00-18:00 listopad-luty: środa-niedziela, 10:00-16:00 ostatnie wejście do zamku w sezonie jesienno-zimowym: 15:30 .
Najlepiej przed planowaną wizytą sprawdzić oficjalną stronę Zamku Bobolice , ponieważ godziny otwarcia mogą się zmieniać, a w wybranych dniach mogą odbywać się imprezy lub wydarzenia, które wpływają na możliwość zwiedzania.
