Poznaj Petrę, dawną stolicę Nabatejczyków, oraz atrakcje Jordanii: Morze Martwe, górę Nebo i pustynię Wadi Rum. Sprawdź też praktyczne porady. Zobacz najważniejsze miejsca, poznaj historię tego niezwykłego kraju i dowiedz się, co warto wiedzieć przed wyjazdem. Podpowiadam również, jak przygotować się do podróży i na co zwrócić uwagę podczas zwiedzania Jordanii.
Na początek kilka słów o Jordanii
Jordania to piękny i niezwykle ciekawy kraj, który zdecydowanie warto odwiedzić. Na stosunkowo niewielkim obszarze znajdziemy miejsca związane z historią kilku wielkich cywilizacji i religii, niezwykłe zabytki, pustynne krajobrazy, góry, Morze Martwe oraz jedno z najbardziej znanych stanowisk archeologicznych świata, czyli Petrę . Do tego dochodzi gościnność mieszkańców, zupełnie inny od europejskiego klimat podróżowania i możliwość zobaczenia miejsc, które większość z nas zna przede wszystkim z fotografii.
Jordania jest jednym z tych krajów, w których podczas jednej podróży można zobaczyć naprawdę wiele. Można spacerować ulicami Ammanu, zwiedzać ruiny starożytnych miast, stanąć nad Jordanem, odwiedzić górę Nebo, odpocząć nad Morzem Martwym , a następnie pojechać na pustynię Wadi Rum. No i oczywiście jest jeszcze Petra, która sama w sobie może być powodem, dla którego warto tutaj przyjechać.
Gdzie leży Jordania?
Jordania, a właściwie Jordańskie Królestwo Haszymidzkie, leży na Bliskim Wschodzie, w południowo zachodniej części Azji. Jest krajem stosunkowo niewielkim i w dużej mierze wyżynnym. Znaczną część jego powierzchni zajmują tereny położone na wysokości około 700 do 1000 m n.p.m.
Jordania graniczy z Syrią na północy, Irakiem na północnym wschodzie, Arabią Saudyjską na południu i południowym wschodzie oraz Izraelem i Zachodnim Brzegiem Jordanu na zachodzie . Ma również dostęp do Morza Czerwonego, ale jest on bardzo niewielki. Jordania posiada zaledwie około 27 kilometrów wybrzeża nad Zatoką Akaba . Kraj jest bardzo zróżnicowany pod względem krajobrazu. Na północy spotkamy tereny bardziej zielone i rolnicze, natomiast im dalej na południe i wschód, tym bardziej dominują suche wyżyny, półpustynie i pustynie.
Najwyższym punktem Jordanii jest Dżabal Umm ad Dami , mający 1854 m n.p.m. Z kolei jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc pod względem geograficznym jest Morze Martwe , którego powierzchnia znajduje się setki metrów poniżej poziomu morza.
Jordania i Ziemia Święta
Jordania jest również krajem niezwykle ważnym pod względem historycznym i religijnym. Przez jej tereny przez tysiące lat przechodziły różne ludy, kultury i armie. Swoje ślady pozostawili tutaj między innymi Nabatejczycy, Rzymianie, Bizantyjczycy, Arabowie, krzyżowcy i Turcy osmańscy.
Dla chrześcijan szczególne znaczenie mają rzeka Jordan, miejsce związane z chrztem Jezusa, oraz góra Nebo , z której według tradycji Mojżesz miał zobaczyć Ziemię Obiecaną. Z kolei dla wszystkich odwiedzających ogromną atrakcją pozostaje Morze Martwe , leżące na granicy Jordanii z terenami znajdującymi się po jego zachodniej stronie. To właśnie położenie Jordanii sprawia, że jest to kraj, w którym historia jest obecna niemal na każdym kroku.
Krótka historia Jordanii
Historia terenów dzisiejszej Jordanii jest bardzo długa, dlatego nie będę tutaj robił całego wykładu z historii Bliskiego Wschodu. Warto jednak znać kilka najważniejszych wydarzeń. Jednym z najważniejszych ludów, który stworzył tutaj własne państwo, byli Nabatejczycy . W starożytności zbudowali oni potężne królestwo ze stolicą w Petrze. Dzięki położeniu na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych miasto szybko się bogaciło. Przez Petrę przechodziły karawany podróżujące pomiędzy Półwyspem Arabskim, Syrią i wybrzeżem Morza Śródziemnego.
Petra stała się jednym z najważniejszych ośrodków handlowych regionu. Nabatejczycy stworzyli przy okazji niezwykle sprawny system doprowadzania i magazynowania wody, co pozwoliło funkcjonować dużemu miastu w bardzo suchym środowisku.
W II wieku n.e. królestwo Nabatejczyków zostało włączone do Cesarstwa Rzymskiego . Później tereny te znalazły się w granicach Bizancjum, a w VII wieku zostały podbite przez Arabów. W średniowieczu część terenów dzisiejszej Jordanii znalazła się w granicach Królestwa Jerozolimskiego . Później region przechodził pod panowanie kolejnych władców, aż w XVI wieku został włączony do Imperium Osmańskiego . Pod panowaniem Turków pozostawał aż do końca I wojny światowej.
W XX wieku rozpoczął się nowy etap historii kraju. W 1921 roku powstał Emirat Transjordanii , a w 1946 roku kraj uzyskał niepodległość. W 1950 roku przyjęto nazwę Jordańskie Królestwo Haszymidzkie .
Kolejne dziesięciolecia były związane przede wszystkim z konfliktami izraelsko arabskimi. Jordania utraciła kontrolę nad Zachodnim Brzegiem Jordanu i wschodnią Jerozolimą w wyniku wojny sześciodniowej w 1967 roku. W 1988 roku król Husajn zrzekł się roszczeń Jordanii do Zachodniego Brzegu. W 1994 roku Jordania podpisała traktat pokojowy z Izraelem . Od tego czasu kraj stara się utrzymywać stabilną pozycję w bardzo niespokojnym regionie Bliskiego Wschodu.
Petra – starożytne miasto Nabatejczyków
Oczywiście jednym z najważniejszych punktów podczas podróży po Jordanii jest Petra , dawna stolica Nabatejczyków i bez wątpienia jedno z najbardziej niezwykłych miejsc tego kraju. Miasto znajduje się w południowo-zachodniej Jordanii, wśród skalistych gór i półpustynnego krajobrazu. To właśnie tutaj Nabatejczycy stworzyli przed wiekami jeden z najważniejszych ośrodków handlowych tego regionu.
Do właściwej części Petry prowadzi Siq , czyli wąski, skalny wąwóz, którym przez wieki można było dostać się do ukrytego wśród skał miasta. Dzisiaj jest to początek zwiedzania i jednocześnie jeden z najbardziej charakterystycznych fragmentów całej Petry. Po przejściu wąwozu naszym oczom ukazuje się Skarbiec , chyba najbardziej znana budowla całego miasta i miejsce, które większość osób kojarzy ze zdjęć Jordanii.
Petra jest jednak znacznie większa niż sam Skarbiec. Na rozległym terenie dawnego miasta znajdziemy świątynie, grobowce, pozostałości ulic, place, budowle mieszkalne oraz teatr . Miasto rozciągało się wśród skalistych zboczy masywu Dżabal asz-Szara, a jego zabudowa wykorzystywała naturalne ukształtowanie terenu.
Przez dolinę przepływała okresowa rzeka Wadi Musa , a dopływy i źródła dostarczały mieszkańcom potrzebnej wody. Nie było jej jednak na tyle dużo, aby mogła zaspokoić potrzeby szybko rozwijającego się miasta. Nabatejczycy musieli więc stworzyć rozbudowany system kanałów, wodociągów i cystern skalnych , w których gromadzili wodę. Było to niezwykle ważne dla funkcjonowania Petry, położonej przecież w bardzo suchym regionie.
Jak powstała Petra?
Petra nie od razu była potężnym miastem wykutym w skałach. Pierwsi Nabatejczycy, którzy pojawili się w tym miejscu, prowadzili jeszcze koczowniczy tryb życia . Początkowo mieszkali w namiotach oraz naturalnych jaskiniach, których w okolicznych skałach nie brakowało.
Z czasem sytuacja zaczęła się zmieniać. Nabatejczycy stopniowo przechodzili na osiadły tryb życia, a w dolinie zaczęły powstawać pierwsze trwałe zabudowania. Petra zaczęła się rozrastać, a wraz z bogaceniem się mieszkańców pojawiały się coraz bardziej okazałe budowle.
W okresie największego rozkwitu przez miasto prowadziła główna ulica , przy której znajdowały się sklepy i budowle użyteczności publicznej. Na tarasach rozmieszczone były place i rynki, a w otaczających dolinę skałach powstawały kolejne świątynie, grobowce i inne pomieszczenia.
Jedną z ciekawszych budowli jest teatr , który mógł pomieścić kilka tysięcy widzów. Pokazuje to, że Petra nie była jedynie miejscem odpoczynku dla karawan i centrum handlowym, ale rozwiniętym miastem, w którym kwitło również życie społeczne i kulturalne.
Architektura Petry
Charakterystyczną cechą Petry jest połączenie różnych wpływów architektonicznych. Sami Nabatejczycy nie posiadali długiej tradycji monumentalnego budownictwa, dlatego korzystali z wzorców innych kultur, z którymi mieli kontakt dzięki handlowi.
W architekturze miasta można więc odnaleźć wpływy egipskie, syryjskie, greckie i rzymskie . Najlepiej widać je w fasadach grobowców i świątyń wykutych bezpośrednio w skałach.
Petra była więc jednocześnie miastem bardzo charakterystycznym dla Nabatejczyków i miejscem, w którym spotykały się różne kultury starożytnego świata. To właśnie ta niezwykła mieszanka sprawia, że spacerując po Petrze, można odnieść wrażenie, że znajdujemy się w kilku różnych miejscach jednocześnie.
Najbardziej znane budowle Petry
To właśnie różnorodność budowli najlepiej pokazuje, jak rozległym i rozwiniętym miastem była Petra. Nie wszystkie jej najważniejsze obiekty są tak dobrze znane jak Skarbiec , a wiele z nich znajduje się w różnych częściach dawnego miasta. Warto więc przyjrzeć się bliżej tym najbardziej charakterystycznym, ponieważ każdy z nich opowiada inną część historii Petry.
Na terenie Petry znajduje się wiele niezwykłych budowli. Część z nich została wykuta bezpośrednio w skałach, inne wzniesiono z piaskowca. Każda z nich ma swoją historię, a razem pokazują, jak dużym i rozwiniętym miastem była niegdyś Petra.
Khazneh, czyli Skarbiec Faraona , to bez wątpienia najbardziej znana budowla Petry i jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Jordanii. Nazwa „Skarbiec Faraona” pochodzi od Beduinów. Jest to piętrowa budowla wykuta w skale, powstała najprawdopodobniej w I lub II wieku n.e. Jej pierwotne przeznaczenie przez długi czas pozostawało zagadką. Obecnie przeważa pogląd, że była to monumentalna komora grobowa , a nie świątynia czy skarbiec któregoś z władców Petry.
Deir, czyli Klasztor , jest kolejną niezwykle charakterystyczną budowlą Petry. Swoją nazwę zawdzięcza okresowi bizantyjskiemu, kiedy w budowli tej miał znajdować się chrześcijański klasztor. Na pierwszy rzut oka przypomina Skarbiec, jest jednak od niego znacznie większy i bardziej okazały. Budowla powstała najprawdopodobniej w okresie panowania ostatniego króla Nabatejczyków .
Kasr al Bint Faraoun , czyli tak zwany Pałac Córki Faraona , był prawdopodobnie świątynią Duszary, najważniejszego bóstwa Nabatejczyków. Budowlę wzniesiono z piaskowca najprawdopodobniej w drugiej połowie I wieku p.n.e. , za panowania Obodasa III, lub w pierwszej połowie I wieku n.e., już za panowania Aretasa IV.
Wielki Zespół Grobowców Królewskich , znajdujący się na tak zwanej Ścianie Królewskiej, należy do najbardziej charakterystycznych miejsc Petry. W jego skład wchodzą między innymi Grób Urny, Grób Jedwabny, Grób Koryncki oraz monumentalny Grób Pałacowy . Mimo nazwy nie znaleziono w nich jednak szczątków, które pozwoliłyby jednoznacznie ustalić, dla kogo zostały przeznaczone.
Grobowiec Sekstusa Florentinusa powstał około 130 roku n.e. w północnej części miasta. Był on rzymskim namiestnikiem prowincji Arabia i należy do najbardziej znanych zabytków Petry związanych z okresem panowania Rzymian. Na terenie dawnego miasta znaleziono również inne groby rzymskich żołnierzy.
Teatr jest jednym z największych obiektów Petry. Mógł pomieścić według różnych szacunków od 6 do nawet 10 tysięcy widzów . Został najprawdopodobniej wybudowany w I wieku n.e., za panowania Aretasa IV , a po zajęciu Petry przez Rzymian za czasów cesarza Trajana został znacznie rozbudowany.
Petra, którą warto zobaczyć na własne oczy
Dzisiaj Petra jest jednym z najważniejszych zabytków Jordanii i jednym z najbardziej znanych stanowisk archeologicznych świata. Została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a w 2007 roku znalazła się również wśród nowych siedmiu cudów świata.
Petra jest jednym z tych miejsc, które naprawdę bardzo polecam. To jedno z najpiękniejszych miejsc, jakie kiedykolwiek widziałem. Zdjęcia oczywiście pokazują jej najbardziej charakterystyczne fragmenty, ale moim zdaniem nie są w stanie oddać tego, co naprawdę widzi się na miejscu.
Morze Martwe – niezwykłe jezioro Jordanii
Po zwiedzaniu Petry warto ruszyć w stronę kolejnego niezwykłego miejsca Jordanii. Tym razem zamiast starożytnych grobowców i skalnych fasad czeka na nas Morze Martwe , które pod wieloma względami jest naprawdę wyjątkowe. Można tutaj nie tylko zobaczyć niezwykły krajobraz, ale również wejść do wody i przekonać się, jak to jest unosić się na jej powierzchni.
Choć nazywane jest morzem, w rzeczywistości jest bezodpływowym jeziorem śródlądowym , położonym w Rowie Jordanu, pomiędzy Jordanią a Izraelem i Zachodnim Brzegiem. Jego powierzchnia znajduje się ponad 400 metrów poniżej poziomu morza , dzięki czemu jest to najniżej położony obszar lądowy na Ziemi.
Morze Martwe jest również jednym z najbardziej zasolonych zbiorników wodnych na świecie. Tak duże zasolenie sprawia, że ciało bardzo łatwo utrzymuje się na powierzchni wody . Zamiast normalnie pływać można więc po prostu położyć się na plecach i unosić na wodzie. To właśnie ta niezwykła właściwość jest jednym z powodów, dla których kąpiel w Morzu Martwym jest tak popularna.
Morze Martwe
Dlaczego Morze Martwe wysycha?
Morze Martwe nie posiada naturalnego odpływu, dlatego woda opuszcza je głównie poprzez parowanie . Jednocześnie przez dziesięciolecia ograniczano ilość wody dopływającej do jeziora, co przyczyniło się do systematycznego obniżania jego poziomu. Morze Martwe z roku na rok staje się coraz mniejsze, a jego brzeg wyraźnie się cofa.
Duże zasolenie jest właśnie efektem parowania – woda znika, natomiast sole i minerały pozostają . Na brzegach można dzięki temu zobaczyć charakterystyczne białe osady solne. Minerały i błoto z Morza Martwego są również wykorzystywane w kosmetyce i zabiegach pielęgnacyjnych.
Ciekawostka Morza Martwego : W latach od 1947 do 1956 w 11 jaskiniach w pobliżu Qumran, na zachodnim brzegu Jordanu znaleziono słynne zwoje z nad Morza Martwego. Zawierały one kopie hebrajskiej Biblii wraz z tekstami astronomicznymi oraz spisem wspólnotowych zasad.
Kąpiel w Morzu Martwym
Przed wejściem do wody warto pamiętać o jednej bardzo ważnej rzeczy. Każde zadrapanie, otarcie czy świeża rana może bardzo mocno piec w słonej wodzie. Trzeba również uważać na oczy, ponieważ kontakt z wodą jest niezwykle nieprzyjemny. W wodzie najlepiej poruszać się spokojnie i nie próbować normalnie pływać. Największą atrakcją jest właśnie unoszenie się na powierzchni wody . Po kąpieli warto dokładnie spłukać ciało pod prysznicem.
Morze Martwe to zupełnie inne oblicze Jordanii niż Petra. Skaliste krajobrazy, sól osadzająca się na brzegu i możliwość unoszenia się na wodzie sprawiają, że jest to jedno z tych miejsc, które podczas podróży po Jordanii naprawdę warto zobaczyć.
Wysokie zasolenie wody powoduje że nawet najcięższe osoby unoszą się na powierzchni wody. Nie ma możliwości zanurzenia się i pozostania pod wodą.
Góra Nebo i pustynia Wadi Rum
Morze Martwe pokazuje nam jedną z najbardziej niezwykłych stron naturalnego krajobrazu Jordanii, ale na tym różnorodność tego kraju się nie kończy. Warto zobaczyć również górę Nebo , dolinę Jordanu oraz pustynię Wadi Rum . Każde z tych miejsc jest zupełnie inne i ma swoją własną historię.
Góra Nebo
Góra Nebo należy do najważniejszych miejsc związanych z historią biblijną. Według tradycji to właśnie tutaj Mojżesz miał zobaczyć Ziemię Obiecaną , do której sam nie dotarł. Ze szczytu rozciąga się szeroka panorama na dolinę Jordanu, Morze Martwe oraz tereny po jego zachodniej stronie. Przy dobrej widoczności można zobaczyć naprawdę rozległy fragment okolicy.
Na górze znajduje się również kościół upamiętniający Mojżesza , którego początki sięgają czasów bizantyjskich. Zachowały się tutaj między innymi pozostałości dawnych zabudowań oraz bardzo ciekawe mozaiki. Góra Nebo jest więc miejscem, w którym historia, religia i krajobraz łączą się ze sobą w bardzo naturalny sposób.
Ciekawostka: Góra Nebo leży w zachodniej części Jordanii. Według tradycji to właśnie stąd Mojżesz miał zobaczyć Ziemię Obiecaną, do której prowadził Izraelczyków, miejsce jest czczone przez chrześcijan, Żydów i muzułmanów. Nie wiadomo gdzie dokładnie został pochowany Mojżesz, chociaż historia wskazuje właśnie na Górę Nebo.
Wadi Rum – pustynia jak z innej planety
Kolejnym miejscem, którego nie powinno zabraknąć podczas podróży po Jordanii, jest Wadi Rum . To ogromna pustynna dolina położona na południu kraju, znana z charakterystycznych czerwonych piasków, skalnych masywów i niezwykłych formacji skalnych.
Wadi Rum najlepiej poznawać podczas przejazdu samochodem terenowym , który pozwala dotrzeć w miejsca oddalone od głównych dróg. Po drodze można zobaczyć ogromne skały, naturalne łuki, kaniony oraz pozostałości związane z dawnymi mieszkańcami pustyni. W wielu miejscach zachowały się również naskalne inskrypcje i rysunki , będące świadectwem obecności człowieka na tym obszarze od tysięcy lat.
Pustynia ma także swoje miejsce w historii współczesnej. Z Wadi Rum związany był T. E. Lawrence, znany jako Lawrence z Arabii , który podczas arabskiej rewolty przeciwko Imperium Osmańskiemu przebywał na tych terenach. Niezwykły krajobraz pustyni sprawił również, że Wadi Rum wielokrotnie wykorzystywano jako scenerię filmową.
Góra Nebo, dolina Jordanu i Wadi Rum pokazują zupełnie inne oblicze Jordanii niż Petra czy Morze Martwe. Jedno miejsce związane jest przede wszystkim z historią i religią, drugie z niezwykłym krajobrazem pustynnym. Dzięki temu podczas jednej podróży można zobaczyć naprawdę różnorodny kraj.
A kiedy najlepiej pojechać do Jordanii?
Jeżeli planujemy zwiedzanie Jordanii, najlepiej wybrać wiosnę albo jesień . Temperatury są wtedy zdecydowanie bardziej komfortowe niż podczas największych upałów.
Latem może być naprawdę gorąco, szczególnie podczas zwiedzania Petry, Wadi Rum czy innych miejsc znajdujących się na otwartej przestrzeni. My byliśmy w Jordanii w sierpniu i trzeba przyznać, że temperatura dawała się odczuć. Przy dłuższym zwiedzaniu koniecznie trzeba pamiętać o wodzie, nakryciu głowy, kremie z filtrem i wygodnym obuwiu .
Zimą z kolei w wyżej położonych częściach kraju może być chłodno, a temperatury nocą potrafią być naprawdę niskie.
Czy w Jordanii jest bezpiecznie?
To pytanie pojawia się właściwie przy każdej rozmowie o podróży do Jordanii. Kraj znajduje się przecież w regionie, w którym od wielu lat występują konflikty i napięcia polityczne.
Jordania przez wiele lat uchodziła za jeden z bardziej stabilnych krajów regionu , ale nie oznacza to, że można całkowicie zapomnieć o kwestiach bezpieczeństwa. Sytuacja na Bliskim Wschodzie może zmieniać się bardzo szybko, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne informacje i zalecenia polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Szczególnej ostrożności wymagają przede wszystkim obszary znajdujące się w pobliżu granic z państwami objętymi konfliktami. Podczas zwykłej podróży turystycznej najważniejsze jest przestrzeganie lokalnych zasad, unikanie miejsc objętych demonstracjami i stosowanie się do aktualnych zaleceń władz.
Czy pojechać do Jordanii? Jak zwykle wybór należy do nas. Ja mogę powiedzieć tylko tyle, że jest to kraj niezwykle ciekawy i różnorodny. Petra, Morze Martwe, Wadi Rum, góra Nebo czy dolina Jordanu to miejsca, które trudno pomylić z jakimkolwiek innym zakątkiem świata.
A jeżeli ktoś lubi historię, starożytne miasta i miejsca, w których można naprawdę poczuć, że stoi się na ziemi mającej za sobą tysiące lat historii, Jordania z pewnością ma wiele do zaoferowania .
Informacje praktyczne
Dokumenty i wiza – Obywatele Polski wybierający się do Jordanii muszą posiadać paszport ważny co najmniej 6 miesięcy od dnia wjazdu . Wiza turystyczna przy wjeździe kosztuje 40 JOD . Warto również rozważyć zakup Jordan Pass , który łączy opłatę wizową z wstępami do wielu atrakcji turystycznych.
Bezpieczeństwo – Przed wyjazdem koniecznie należy sprawdzić aktualne komunikaty MSZ. W maju 2026 roku MSZ obniżyło poziom ostrzeżenia dla Jordanii z 4 do 3, jednocześnie nadal odradzając podróże turystyczne. Sytuacja w regionie może się zmieniać, dlatego warto również sprawdzać informacje dotyczące lotów. Dobrym rozwiązaniem jest rejestracja podróży w systemie Odyseusz . W razie sytuacji kryzysowej całodobowy telefon dyżurny Ambasady RP w Ammanie to +962 79 9440663 .
Pieniądze i ubezpieczenie – Walutą Jordanii jest dinar jordański (JOD) . W większych hotelach i restauracjach można płacić kartą, ale podczas podróży warto mieć również trochę gotówki. Do Jordanii warto zabrać dolary amerykańskie , które łatwo wymienić na dinary jordańskie i zwykle są korzystniejsze w wymianie niż euro. W większych hotelach i restauracjach można również płacić kartą, ale gotówka przyda się podczas wyjazdów poza większe miasta.
Przed wyjazdem warto wykupić ubezpieczenie turystyczne obejmujące koszty leczenia i transport medyczny do Polski . EKUZ w Jordanii nie obowiązuje.
O czym jeszcze pamiętać? – Jordania jest krajem muzułmańskim, dlatego poza typowo turystycznymi miejscami warto pamiętać o odpowiednim ubiorze i szacunku dla lokalnych zwyczajów . Przy zwiedzaniu Petry, Wadi Rum czy okolic Morza Martwego szczególnie latem przydadzą się woda, nakrycie głowy i wygodne obuwie .
Informacje dotyczące wjazdu, bezpieczeństwa i lotów warto sprawdzić ponownie bezpośrednio przed podróżą , ponieważ w 2026 roku sytuacja w regionie może się zmieniać.