Madera to wyspa, która potrafi zaskoczyć na każdym kroku. Podczas naszej podróży odkrywaliśmy jej górskie krajobrazy, wysokie klify, niewielkie miasteczka i miejsca, w których natura gra pierwsze skrzypce. Nazywana wyspą wiecznej wiosny, ma wiele do zaoferowania o każdej porze roku. Zobaczcie, co udało nam się zwiedzić i dlaczego warto wybrać się na tę portugalską wyspę na Atlantyku.
Kilka słów o wyspie wiecznej wiosny
Madera to portugalska wyspa położona na Oceanie Atlantyckim, około 1000 km od wybrzeży Portugalii i około 600 km od Maroka. Choć geograficznie znajduje się bliżej Afryki, należy do Portugalii i jest jej autonomicznym regionem. Wyspa słynie przede wszystkim z niezwykle zróżnicowanych krajobrazów, wysokich gór, stromych klifów, bujnej roślinności i pięknych widoków na ocean.
Maderę często nazywa się wyspą wiecznej wiosny i trudno się temu dziwić. Panuje tu łagodny, subtropikalny klimat, dzięki któremu przez większą część roku można cieszyć się przyjemnymi temperaturami. Latem nie ma zazwyczaj tak dokuczliwych upałów jak w wielu innych miejscach południowej Europy, a zimą nadal jest na tyle ciepło, że można swobodnie zwiedzać wyspę. Trzeba jednak pamiętać, że pogoda potrafi zmieniać się bardzo szybko. W słonecznym Funchal może być zupełnie inaczej niż wysoko w górach, gdzie często pojawiają się chmury, mgła i niższe temperatury.
Więcej na temat położenia oraz historii Madery można przeczytać tutaj .
A co warto zobaczyć, wybierając się na objazd wyspy? Madera ma do zaoferowania znacznie więcej niż tylko piękne plaże i ocean. Podczas zwiedzania można dotrzeć do spektakularnych punktów widokowych, stanąć na wysokich klifach, przejechać przez górskie przełęcze, odwiedzić niewielkie miasteczka i wioski, a także zobaczyć niezwykłe formacje skalne, wodospady i naturalne baseny utworzone przez wulkaniczną działalność wyspy. Nie zabraknie również spacerów wśród bujnej zieleni i charakterystycznych lewad. W kolejnych częściach pokażę Wam miejsca, które odwiedziłem podczas podróży po Maderze, oraz podpowiem, co warto uwzględnić, planując zwiedzanie tej niezwykłej wyspy.
Czy wiesz, że… Cristiano Ronaldo urodził się w Funchal, stolicy Madery, 5 lutego 1985 roku? Swoją piłkarską przygodę rozpoczął właśnie na rodzinnej wyspie, w lokalnym klubie Andorinha de Santo António, gdzie trenował w młodzieżowej drużynie. Co ciekawe, 29 marca 2017 roku lotnisko na Maderze otrzymało jego imię i od tego czasu nosi nazwę Cristiano Ronaldo International Airport.
Co warto zobaczyć
Santa Cruz – miasteczko nad oceanem
Na pierwszy ogień zwiedzania Madery poszło Santa Cruz , niewielkie miasteczko położone w południowo-wschodniej części wyspy, tuż nad Oceanem Atlantyckim. To właśnie tutaj miałem swoją bazę wypadową, z której wyruszałem na dalsze odkrywanie wyspy. Santa Cruz znajduje się zaledwie około 20 km od stolicy Madery, Funchal, i bardzo blisko międzynarodowego lotniska. Jest to jedno z najstarszych miast na wyspie, które mimo upływu lat zachowało swój spokojny, lokalny charakter.
Panorama Santa Cruz
Spacer po centrum najlepiej rozpocząć od starych uliczek, przy których znajdziemy niewielkie sklepy, kawiarnie i restauracje. Nie ma tu wielkomiejskiego zgiełku, można za to spokojnie pospacerować i przy okazji poczuć codzienne życie mieszkańców. Jednym z najważniejszych zabytków jest kościół Igreja Matriz de Santa Cruz , którego początki sięgają XVI wieku. Warto zajrzeć na plac przed świątynią, a następnie zejść w kierunku oceanu.
Nad samym wybrzeżem znajduje się Palmeiras Beach , czyli kamienista plaża, która szczególnie w sezonie letnim przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów. Wzdłuż oceanu biegnie przyjemna promenada, przy której działają restauracje i kawiarnie. Można tu usiąść, coś zjeść i podziwiać widok na bezkresny Atlantyk. Przy dobrej pogodzie na horyzoncie dostrzeżemy również Wyspy Desertas , czyli niewielki, niezamieszkany archipelag należący do Madery. To ważny obszar przyrodniczy, będący jednym z ostatnich miejsc występowania mniszki śródziemnomorskiej, nazywanej również wilkiem morskim. Wyspy stanowią także schronienie i miejsce lęgowe dla wielu gatunków ptaków.
Wybrzeże w Santa Cruz
Jeśli podróżujecie z dziećmi lub po prostu macie ochotę na trochę wodnego szaleństwa, w Santa Cruz znajduje się również Aquaparque Madeira . Park wodny oferuje zjeżdżalnie, baseny oraz tak zwaną leniwą rzekę, dzięki czemu można spędzić tu kilka godzin, a nawet cały dzień. Trzeba jednak pamiętać, że obiekt działa sezonowo i jest dostępny przede wszystkim w miesiącach letnich.
Santa Cruz nie jest może miejscem, w którym znajdziemy mnóstwo atrakcji, ale ma swój własny urok. Spokojne uliczki, ocean, promenada i niewielkie restauracje sprawiają, że przyjemnie spędza się tu czas. Z czystym sumieniem mogę polecić tę miejscowość jako dobrą bazę wypadową do zwiedzania Madery, szczególnie jeśli planujecie poznawać różne zakątki wyspy samochodem.
Funchal – stolica Madery, miasto ogrodów i pięknych widoków
Kolejnym miejscem, którego nie można pominąć podczas zwiedzania Madery, jest Funchal , czyli stolica wyspy i całego archipelagu. Miasto położone jest na południowym wybrzeżu, w rozległej zatoce otoczonej zielonymi wzgórzami i głębokimi dolinami. Już sam widok Funchal robi duże wrażenie, szczególnie gdy spojrzymy na miasto z jednej z okolicznych gór. Charakterystyczna zabudowa wspina się wysoko po zboczach, a poniżej rozciąga się ocean i port, do którego regularnie zawijają statki wycieczkowe.
Historia Funchal sięga początków XV wieku, kiedy portugalscy odkrywcy dotarli na Maderę i rozpoczęli jej zasiedlanie. Z odkryciem i kolonizacją wyspy związany był João Gonçalves Zarco , któremu przypisuje się również założenie miasta. Nazwa Funchal pochodzi od portugalskiego słowa funcho , oznaczającego koper włoski, którego podobno rosło w tej okolicy wyjątkowo dużo. W 1508 roku osada otrzymała prawa miejskie na mocy decyzji króla Manuela I, a z czasem stała się ważnym portem handlowym. Rozwój miasta związany był przede wszystkim z uprawą i eksportem trzciny cukrowej, a później również wina madera, które zdobyło popularność w wielu częściach świata. Przez kolejne stulecia stolica wyspy rozwijała się, stając się najważniejszym ośrodkiem handlowym, turystycznym i kulturalnym archipelagu.
Dzisiaj Funchal jest miastem, w którym historia przeplata się z codziennym życiem mieszkańców. W centrum znajdziemy klimatyczne uliczki, niewielkie place, zabytkowe budynki i restauracje, w których można spróbować lokalnych przysmaków. Spacerując po stolicy, warto zwrócić uwagę na charakterystyczną architekturę, kolorowe fasady oraz domy i balkony ozdobione kwiatami. Nie bez powodu Madera nazywana jest wyspą wiecznej wiosny, a Funchal doskonale pokazuje, jak wiele zieleni i kwiatów można znaleźć nawet w dużym mieście.
Czy wiesz, że… Maderskie wino odegrało swoją rolę podczas narodzin Stanów Zjednoczonych? Według przekazów właśnie winem madera wznoszono toasty podczas uroczystości związanych z podpisaniem Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych w 1776 roku. Wino z Madery cieszyło się wówczas dużą popularnością w amerykańskich koloniach i było cenionym trunkiem na ważnych spotkaniach.
Na zwiedzanie Funchal warto przeznaczyć przynajmniej jeden dzień, ponieważ ciekawych miejsc zdecydowanie nie brakuje. Jednym z najważniejszych zabytków jest Katedra Sé , której budowę rozpoczęto w 1493 roku. Świątynia wyróżnia się połączeniem gotyckiej architektury z elementami stylu manuelińskiego, a jej wnętrze kryje między innymi piękny drewniany sufit wykonany z lokalnego drewna. Niedaleko znajduje się Mercado dos Lavradores , czyli słynny targ rolniczy, na którym można zobaczyć egzotyczne owoce, warzywa, kwiaty oraz lokalne produkty. To dobre miejsce, aby na chwilę zanurzyć się w atmosferze miasta i przyjrzeć się temu, co trafia na stoły mieszkańców.
Warto również wybrać się na spacer po Zona Velha , czyli najstarszej części Funchal. Wąskie uliczki, kamienne nawierzchnie, niewielkie restauracje i charakterystyczne drzwi ozdobione kolorowymi malowidłami tworzą wyjątkowy klimat tej części miasta. Szczególnie ciekawa jest Rua de Santa Maria, przy której niemal każde drzwi mają własną dekorację. Z kolei w okolicy portu można pospacerować nad oceanem, obserwować statki i podziwiać widok na otaczające miasto wzgórza.
Na rynku w Funhal
Katedra Sé w Funchal to jeden z najstarszych i najważniejszych zabytków sakralnych na Maderze, a zarazem niemy świadek historii wyspy. Jej budowę rozpoczęto w 1493 roku, a zakończono na początku XVI wieku. Świątynia powstała na polecenie króla Jana II, a jej architektura łączy gotyk i styl manueliński z elementami dekoracji mauretańskiej. Szczególną uwagę warto zwrócić na bogato zdobiony ołtarz oraz unikalny drewniany sufit wykonany z cedru rosnącego na wyspie . Katedra znajduje się w samym centrum miasta i zdecydowanie warto zajrzeć do jej wnętrza, nawet jeśli nie jesteśmy miłośnikami architektury sakralnej.
Przed budynkiem katedry stoi pomnik papieża Jana Pawła II , upamiętniający jego wizytę na Maderze, która odbyła się 12 maja 1991 roku. Była to pierwsza i jedyna wizyta papieża na tej portugalskiej wyspie. Niedaleko, idąc w stronę nadmorskiego bulwaru, w okolicy budynku parlamentu regionalnego, znajdziemy drugi polski akcent, czyli popiersie Józefa Piłsudskiego . Upamiętnia ono pobyt marszałka na Maderze w latach 1930-1931. To dość zaskakujące miejsce, w którym można natrafić na ślad polskiej historii tak daleko od ojczyzny. Ciekawostką jest to, że nie wszyscy mieszkańcy wyspy wiedzą, kim był Józef Piłsudski i dlaczego jego popiersie znajduje się właśnie tutaj.
Będąc w Funchal, warto znaleźć chwilę na odwiedzenie jednej z najbardziej znanych winiarni na wyspie, czyli Blandy’s Wine Lodge , znanej również jako The Old Blandy Wine Lodge. Historia rodziny Blandy związana z produkcją i handlem winem madera sięga 1811 roku. To miejsce pozwala nie tylko poznać historię słynnego trunku, ale również zobaczyć, jak przez kolejne pokolenia rozwijała się jego produkcja. Na terenie winiarni znajduje się muzeum, w którym można obejrzeć dawne urządzenia wykorzystywane do produkcji i przechowywania wina, historyczne dokumenty oraz pamiątki związane z jego znanymi miłośnikami. Wśród nich znajdziemy również informacje o Winstonie Churchillu, który należał do wielbicieli madery.
Winiarnia The Old Blandy Wine Lodge – Winiarnia, sklep i muzeum w jednym miejscu.
Szczególnie interesująca jest możliwość zobaczenia starych roczników wina, których ceny potrafią przyprawić o zawrót głowy. Podczas zwiedzania można również skorzystać z degustacji i spróbować różnych odmian madery. Wina występują w wersjach wytrawnych, półwytrawnych, półsłodkich i słodkich , dlatego każdy powinien znaleźć coś dla siebie. Są to wina wzmacniane alkoholem winnym, a ich moc wynosi zazwyczaj około 18-20%. Winiarnia oferuje także możliwość zakupu butelek na miejscu. Z mojego punktu widzenia to ciekawa atrakcja, szczególnie jeśli chcemy dowiedzieć się czegoś więcej o jednym z najbardziej rozpoznawalnych produktów Madery.
W historycznym centrum miasta, w dzielnicy Zona Velha, znajduje się Rua de Santa Maria , nazywana często ulicą malarzy i poetów. Została wytyczona już w XV wieku, równolegle do wybrzeża, i przez długi czas stanowiła jedną z ważniejszych ulic tej części miasta. Jej obecny wygląd jest jednak efektem projektu artystycznego Arte de Portas Abertas , czyli Sztuki Otwartych Drzwi. W ramach tej inicjatywy artyści z różnych stron świata otrzymali możliwość ozdobienia starych drzwi własnymi pracami. W ten sposób zwykła ulica zamieniła się w swoistą galerię sztuki pod gołym niebem. Znajdziemy tu zarówno kolorowe i zabawne malowidła, jak i bardziej zaskakujące, niekiedy prowokacyjne kompozycje. Warto przejść całą ulicę i przyjrzeć się poszczególnym pracom, ponieważ niemal każde drzwi mają swoją własną historię i charakter. To jedno z tych miejsc w Funchal, gdzie aparat fotograficzny z pewnością się przyda.
Jeśli chcemy zobaczyć stolicę Madery z nieco innej perspektywy, polecam wybrać się na Pico dos Barcelos , gdzie znajduje się jeden z ciekawszych punktów widokowych w okolicy. Położony na wysokości około 355 m n.p.m. taras pozwala podziwiać rozległą panoramę Funchal, zatokę oraz otaczające miasto zielone wzgórza. Przy dobrej widoczności można dostrzec również Wyspy Desertas , oddalone od Madery o kilkadziesiąt kilometrów. Ten niewielki, niezamieszkany archipelag jest rezerwatem przyrody i ważnym miejscem ochrony mniszki śródziemnomorskiej, nazywanej również wilkiem morskim. To jeden z najbardziej zagrożonych gatunków fok na świecie. Sam punkt widokowy jest dobrym miejscem na krótką przerwę podczas zwiedzania i wykonanie kilku zdjęć.
Jedną z największych atrakcji stolicy jest przejazd kolejką linową Teleférico do Funchal , która prowadzi ponad dachami miasta na wzgórze Monte. Podróż trwa około 15 minut i już sama w sobie jest sporą atrakcją. Wagoniki unoszą się wysoko nad zabudową, a z każdym kolejnym metrem otwiera się coraz szerszy widok na stolicę, port i ocean. To zupełnie inna perspektywa na Funchal, której nie zobaczymy podczas zwykłego spaceru ulicami miasta.
Czy wiesz, że w Funchal wiosna witana jest wyjątkowo kwiatowo? Z tej okazji przez większą część maja mieszkańcy układają na ulicach i placach kolorowe dywany z kwiatów oraz tworzą kwiatowe rzeźby. Kulminacją obchodów są barwne pochody, podczas których uczestnicy prezentują kwiatowe kompozycje i stroje. To część słynnego Festiwalu Kwiatów (Festa da Flor), który co roku przyciąga na Maderę wielu turystów.
Przejazd kolejką Teleférico odbywa się na wysokość 560 metrów.
Na górze czeka jedna z najbardziej znanych atrakcji Madery, czyli Monte Palace Tropical Garden . Ogród zajmuje powierzchnię około 70 tysięcy metrów kwadratowych i jest pełen egzotycznych roślin, drzew, kwiatów, stawów oraz orientalnych elementów architektonicznych. Jego współczesny kształt zawdzięczamy portugalskiemu przedsiębiorcy i kolekcjonerowi sztuki José Berardo , który w 1987 roku rozpoczął przekształcanie tego miejsca w tropikalny ogród. Spacerując alejkami, można natrafić na japońskie i chińskie inspiracje, ozdobne mostki, wodospady oraz liczne rzeźby.
Na terenie kompleksu znajduje się również Monte Palace Museum , gdzie zgromadzono interesujące kolekcje dzieł sztuki. Jedną z nich jest ekspozycja zatytułowana „Afrykańska Pasja”, prezentująca rzeźby pochodzące z Zimbabwe. W muzeum można zobaczyć także kolekcję ponad 700 minerałów z różnych stron świata oraz bogaty zbiór historycznych płytek ceramicznych, czyli azulejos. Warto zarezerwować sobie więcej czasu, ponieważ ogród jest rozległy, a na każdym kroku można znaleźć coś wartego uwagi.
Więcej zdjęć i informacji o tym miejscu znajdziesz w osobnym artykule: Madera -Tropikalny Ogród w Monte .
Niedaleko ogrodu znajduje się kolejny ważny punkt na mapie Funchal, czyli Sanktuarium Nossa Senhora do Monte . Kościół położony jest na wzgórzu Monte i góruje nad okolicą. Do jego wejścia prowadzą kamienne schody, a cała świątynia jest jednym z najważniejszych miejsc kultu religijnego na Maderze. Jej początki sięgają XV wieku, natomiast obecny budynek powstał w XVIII stuleciu.
Szczególnie ważne uroczystości odbywają się tutaj 15 sierpnia, podczas święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Do sanktuarium przybywają wówczas liczni pielgrzymi, a część z nich pokonuje schody na kolanach. Wnętrze kościoła kryje również grób Karola I Habsburga , ostatniego cesarza Austrii i króla Węgier, który po upadku monarchii znalazł schronienie na Maderze. Zmarł na wyspie w 1922 roku, mając zaledwie 34 lata. Przed świątynią znajduje się jego pomnik. Historia ostatniego cesarza Austro-Węgier i jego rodziny jest naprawdę interesująca, a losy ich pobytu na Maderze zasługują na osobną opowieść.
Po zwiedzeniu sanktuarium warto jeszcze na chwilę zatrzymać się na zewnątrz. Okolica oferuje piękne widoki na Funchal, otaczające je wzgórza i Atlantyk.
Galeria – widoki Madery
Punkt widokowy Portela
Punk widokowy Portela – Orla Skała
Pn.-wsch. wybrzeże wyspy
Najdalej wysunięty ląd wyspy
Półwysep Świętego Wawrzyńca to najdalej wysunięty ląd wyspy.
Kolejnym miejscem, które warto odwiedzić podczas spaceru po Funchal, jest Mercado dos Lavradores , czyli Targ Rolników. To jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w stolicy Madery, działające od 1940 roku . Znajduje się w centralnej części miasta, a uwagę zwraca już sam budynek, którego architektura nawiązuje do tradycyjnego stylu. Wnętrze targowiska podzielone jest na kilka części, a każda z nich oferuje coś innego.
Przy wejściu znajdują się stoiska z kwiatami, gdzie można zobaczyć i kupić najbardziej znane maderskie gatunki. Dalej trafimy na część owocowo-warzywną, pełną egzotycznych owoców, warzyw, przypraw oraz suszonych produktów. Nie brakuje tu marakui w różnych odmianach, anony, bananów, papai i wielu innych tropikalnych przysmaków. Można spotkać także mniej znane owoce oraz ich krzyżówki. Sprzedawcy chętnie częstują odwiedzających, dzięki czemu można spróbować lokalnych smaków przed zakupem.
Czy wiesz, że… Jedną z najbardziej charakterystycznych potraw Madery jest espada, czyli pałasz czarny? Ta niezwykła ryba żyje na dużych głębokościach, nawet około 1000 metrów, a jej połowy prowadzi się tylko w nielicznych miejscach na świecie, między innymi u wybrzeży Madery. Ma delikatne, białe mięso, niemal pozbawione ości. Na wyspie najczęściej podawana jest z dodatkiem smażonych bananów, co stanowi dość nietypowe, ale bardzo popularne połączenie.
Targowisko tzw. „Rynek Rolników” oraz Winiarnia The Old Blandy Wine Lodge – Winiarnia, sklep i muzeum w jednym miejscu .
Kolejna część targu to hala rybna, w której znajdziemy świeże ryby i owoce morza. Na stoiskach można zobaczyć między innymi charakterystycznego dla Madery pałasza czarnego, czyli espadę , a także tuńczyki, rekiny i wiele innych gatunków ryb. Całe targowisko jest mieszanką kolorów, dźwięków i zapachów, dlatego warto poświęcić chwilę na spokojne przejście między stoiskami i przyjrzenie się temu, co oferują lokalni sprzedawcy.
Trzeba jednak pamiętać, że ceny na targu bywają wyższe niż w zwykłych sklepach, szczególnie na stoiskach z owocami przygotowanymi do degustacji. Mimo to Mercado dos Lavradores warto odwiedzić nawet wtedy, gdy nie planujemy większych zakupów. To dobre miejsce, aby zobaczyć, jak wygląda codzienny handel w Funchal i poznać nieco bliżej lokalne produkty.
Na zakończenie pobytu na wzgórzu Monte można skorzystać z atrakcji, której raczej nie znajdziemy w wielu innych miejscach na świecie. Mowa o Carros de Cesto , czyli słynnych wiklinowych saniach, którymi zjeżdża się po asfaltowej drodze w kierunku Funchal. Choć brzmi to dość nietypowo, jest to jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji turystycznych Madery.
Start rozpoczyna się w Monte, kończy w Funchal. Sanie rozpędzane są przez nogi dwóch carreiros, wspomagane przez strome zbocze.
Tradycja tych sanek sięga XIX wieku. Początkowo wykorzystywali je mieszkańcy Monte, którzy w ten sposób szybko i wygodnie przemieszczali się w dół wzgórza do miasta. Dzisiaj przejazd ma przede wszystkim charakter turystyczny i dostarcza sporo emocji. Trasa liczy około 2 kilometrów, a sanie mogą osiągać prędkość nawet 30-40 km/h.
Za prowadzenie i hamowanie odpowiada dwóch mężczyzn nazywanych Carreiros do Monte . Ubrani są tradycyjnie na biało, noszą słomkowe kapelusze i specjalne buty z grubymi gumowymi podeszwami. To właśnie one pomagają im kontrolować prędkość i zatrzymywać sanie. Co ciekawe, zawód ten jest związany z wieloletnią tradycją mieszkańców Monte, a umiejętności przekazywane są z pokolenia na pokolenie.
Sam zjazd jest dość krótki, ale dostarcza niezapomnianych wrażeń. Sanie suną po krętej, miejscami stromej drodze, a osoby obsługujące przejazd doskonale wiedzą, jak nad nimi panować. Jeśli szukacie atrakcji, której nie spotkacie na co dzień, zdecydowanie warto spróbować. To jeden z tych maderskich zwyczajów, które na długo pozostają w pamięci.
Miasteczka Eira do Serrado oraz Câmara de Lobos.
Kolejnymi miejscami, które warto odwiedzić podczas pobytu na Maderze, są Eira do Serrado oraz Câmara de Lobos. Pierwsze z nich pozwala zobaczyć wyspę z zupełnie innej perspektywy, z wysoko położonego punktu widokowego, skąd rozciąga się panorama gór i głęboko położonej doliny. Drugie to tradycyjne miasteczko rybackie, w którym można poczuć nieco spokojniejszą, lokalną atmosferę Madery, zobaczyć kolorowe łodzie i spróbować miejscowych specjałów.
Jadąc górską drogą około 25 minut na północ od Funchal, dotrzemy do jednego z najbardziej malowniczych zakątków wyspy, czyli Eira do Serrado . To położony na wysokości około 1095 m n.p.m. punkt widokowy, z którego możemy podziwiać otaczające dolinę wysokie szczyty oraz niewielką miejscowość Curral das Freiras, nazywaną Doliną Zakonnic . Widok jest szczególnie ciekawy ze względu na położenie wioski, która znajduje się głęboko pomiędzy stromymi, górskimi zboczami.
Punk widokowy Eira do Serrado na wysokości 1095 m, w dolinie wioska nazywana Doliną Zakonnic.
Nazwa Doliny Zakonnic wiąże się z wydarzeniami z XVI wieku. Według przekazów właśnie tutaj schroniły się zakonnice z klasztoru Santa Clara w Funchal, uciekając przed piratami napadającymi na wybrzeża Madery. Odizolowana dolina, otoczona wysokimi górami, zapewniała im bezpieczne schronienie. Z czasem osada rozwinęła się, a dziś jest znana przede wszystkim z uprawy kasztanów. Wykorzystuje się je na wiele sposobów, między innymi do przygotowywania ciast, chleba, zup i innych lokalnych potraw. W miejscowych restauracjach można spróbować dań z kasztanami, a także likierów o ich charakterystycznym smaku.
Dolina słynie również z Festiwalu Kasztanów, organizowanego co roku na początku listopada, w okolicach dnia Wszystkich Świętych. To okazja do poznania lokalnych tradycji, spróbowania regionalnych przysmaków i zobaczenia, jak ważne miejsce kasztany zajmują w życiu mieszkańców tej części wyspy.
Eira de Serrado – dolina zakonnic
Następnym przystankiem podczas zwiedzania południowej części Madery może być Câmara de Lobos, położone zaledwie kilka kilometrów na zachód od Funchal. To tradycyjne miasteczko rybackie, malowniczo usytuowane nad Oceanem Atlantyckim, u podnóża zielonych wzgórz. Jego nazwa oznacza „komorę lwów morskich” i nawiązuje do fok mniszek, które niegdyś licznie występowały w tej okolicy.
Miejscowość zachowała swój rybacki charakter. W niewielkim porcie można zobaczyć kolorowe łodzie rybackie, które są jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów tutejszego krajobrazu. Przy nabrzeżu spotkamy rybaków przygotowujących sprzęt do połowu, a w pobliskich knajpkach i restauracjach można odpocząć przy lokalnych specjałach. Warto również przespacerować się wąskimi uliczkami miasteczka i zajrzeć do kościoła św. Sebastiana, który należy do ważniejszych zabytków tej miejscowości.
Câmara de Lobos uznawana jest za najpiękniejszą i najbardziej malowniczą miejscowość na całej Maderze. To typowe miasteczko rybackie, w dawnych czasach zamieszkiwał w niej Winston Churchill.
Câmara de Lobos ma także ciekawy związek z Winstonem Churchillem. Brytyjski polityk odwiedził Maderę w 1950 roku i tak bardzo spodobały mu się tutejsze widoki, że postanowił uwiecznić je na płótnie. Malował właśnie okolice portu, a jego pobyt do dziś jest przypominany przez mieszkańców i turystów. Warto zwrócić uwagę również na wzgórza otaczające miasteczko, na których znajdują się plantacje bananów, trzciny cukrowej i winorośli wykorzystywanej do produkcji słynnego wina madera.
Będąc w Câmara de Lobos, warto spróbować ponchy, jednego z najbardziej znanych tradycyjnych napojów Madery. Przygotowuje się ją na bazie aguardente de cana, czyli mocnego alkoholu destylowanego z trzciny cukrowej, z dodatkiem świeżego soku z cytryny, pomarańczy i miodu. Wszystkie składniki miesza się specjalnym drewnianym przyrządem, nazywanym caralhinho. Napój jest mocny, ale dzięki cytrusom i miodowi ma charakterystyczny, orzeźwiający smak. W lokalnych barach można spotkać różne jego odmiany. Mieszkańcy żartują, że poncha potrafi uleczyć niemal wszystko, choć oczywiście najlepiej traktować ją po prostu jako regionalną ciekawostkę kulinarną.
Punkt widokowy Cabo Girão
Jadąc wzdłuż południowego wybrzeża Madery, warto zatrzymać się przy Cabo Girão , jednym z najbardziej znanych punktów widokowych na wyspie. To imponujący klif morski, którego wysokość wynosi około 580 metrów nad poziomem oceanu. Przez długi czas uznawany był za najwyższy klif morski w Europie, a jego strome, niemal pionowe zbocza robią duże wrażenie już z daleka.
Klif Cabo Giaro – Szklana podłoga
Największą atrakcją tego miejsca jest szklana platforma widokowa, czyli Skywalk, wysunięta nad krawędź urwiska . Jej przezroczysta podłoga pozwala spojrzeć prosto w dół, na skalne zbocze opadające kilkaset metrów w kierunku Oceanu Atlantyckiego. Dla osób, które nie mają lęku wysokości, jest to wyjątkowe doświadczenie, choć samo przejście po szkle może przyprawić o lekki zawrót głowy. Z platformy rozciąga się szeroka panorama oceanu, wybrzeża oraz położonych niżej miejscowości Câmara de Lobos i Funchal.
VIDEO
Cabo Girão jest również popularnym miejscem do podziwiania krajobrazów i fotografowania. Z góry można dostrzec nie tylko ocean i zabudowania obu miejscowości, ale także niewielkie pola uprawne położone u podnóża klifu, na wąskich pasach żyznej ziemi nazywanych fajãs. Warto pamiętać, że Cabo Girão to nie tylko atrakcja dla turystów. Okolica jest także popularna wśród miłośników paralotniarstwa, którzy mogą podziwiać wyspę z zupełnie innej perspektywy. Niezależnie od tego, czy zdecydujemy się wejść na szklaną platformę, czy po prostu zatrzymamy się na tarasie widokowym, Cabo Girão jest miejscem, które warto uwzględnić podczas objazdu południowego wybrzeża Madery.
Miasteczka – Ribeira Brava, São Vicente i Porto Moniz
Podczas objazdu Madery warto zaplanować również postoje w trzech miejscowościach, które pokazują różne oblicza wyspy. Ribeira Brava pozwala poznać jej historię i tradycyjną architekturę, São Vicente zachwyca położeniem wśród zielonych gór i wulkaniczną przeszłością, natomiast Porto Moniz przyciąga przede wszystkim naturalnymi basenami, w których można zażyć kąpieli w wodzie oceanu.
Ribeira Brava
Pierwszym z tych miejsc jest Ribeira Brava , niewielkie miasteczko położone na południowo-zachodnim wybrzeżu Madery, około 15 kilometrów od Funchal. Jego nazwa oznacza „dziki strumień” i nawiązuje do potoku przepływającego przez miejscowość. Dzięki rozbudowanej sieci dróg i tuneli dojazd jest dziś znacznie łatwiejszy niż dawniej. W centrum znajdziemy niewielkie sklepy, kawiarnie i restauracje, dlatego warto zatrzymać się tutaj na spokojny spacer i poświęcić kilka godzin na poznanie miasteczka.
Jednym z najważniejszych zabytków Ribeira Brava jest kościół São Bento, czyli św. Benedykta , którego początki sięgają XVI wieku. Świątynia wyróżnia się ciekawym połączeniem elementów architektury manuelińskiej i gotyckiej, a we wnętrzu można zobaczyć cenne malowidła, zdobioną chrzcielnicę oraz charakterystyczne żyrandole. Szczególną uwagę zwracają dekoracje i detale, które przypominają o długiej historii tego miejsca. Warto zajrzeć do środka, jeśli kościół jest akurat otwarty dla zwiedzających.
Spacerując po miasteczku, można również dotrzeć do punktów widokowych, z których rozciąga się panorama okolicy. Ciekawym miejscem są schody prowadzące na wyżej położony teren, skąd można spojrzeć na zabudowę Ribeira Brava i otaczające ją wzgórza. Warto także odwiedzić Muzeum Etnograficzne Madery , mieszczące się niedaleko placu ratuszowego. Zgromadzono w nim przedmioty związane z dawnym życiem mieszkańców wyspy, między innymi narzędzia rolnicze, tradycyjne stroje, wiklinowe kosze, naczynia kuchenne oraz wyposażenie wykorzystywane w gospodarstwach. Dzięki tej kolekcji można lepiej poznać codzienność dawnych pokoleń i zobaczyć, jak bardzo zmieniło się życie na wyspie. Na zwiedzenie Ribeira Brava wystarczy kilka godzin, dlatego miejscowość dobrze nadaje się na krótki postój podczas objazdu południowego wybrzeża.
São Vicente
Przenosimy się teraz na północną część Madery, gdzie w jednej z zielonych dolin, otoczonych stromymi zboczami gór, leży São Vicente. To niewielka miejscowość o spokojnym charakterze, której zabudowa skupia się wzdłuż doliny i ujścia potoku. Już sam dojazd jest ciekawy, ponieważ droga prowadzi przez górski krajobraz, zupełnie inny od bardziej słonecznego południa wyspy.
Największą atrakcją okolicy są Jaskinie São Vicente, czyli podziemne korytarze powstałe w wyniku działalności wulkanicznej. Ich historia sięga około 400 tysięcy lat, kiedy płynąca lawa stopniowo zastygała, tworząc naturalne tunele. W udostępnionej części można przejść trasą o długości około 700 metrów, obserwując zastygłe formacje skalne i pozostałości dawnych przepływów lawy. Korytarze są odpowiednio oświetlone, a podczas zwiedzania można dowiedzieć się więcej o procesach, które doprowadziły do powstania Madery. Wizyta obejmuje również część edukacyjną, w której prezentowany jest film poświęcony wulkanicznym początkom wyspy. To interesująca atrakcja, szczególnie jeśli chcemy lepiej zrozumieć, skąd wziął się charakterystyczny, górzysty krajobraz Madery.
Centrum wulkaniczne Sao Vicente i podziemne korytarze zastygłej lawy.
Spacerując po centrum São Vicente, warto odnaleźć niewielką kaplicę Nossa Senhora de Fátima , usytuowaną na skale bazaltowej w pobliżu ujścia potoku. Jej położenie sprawia, że wyróżnia się na tle pozostałej zabudowy i jest jednym z charakterystycznych punktów miejscowości. Okolica przyciąga również miłośników aktywnego wypoczynku. Północne wybrzeże Madery słynie z silniejszych fal i kamienistych plaż, dlatego można tu spotkać surferów korzystających z oceanicznych warunków. São Vicente to dobre miejsce na krótki spacer, chwilę odpoczynku i poznanie nieco innego oblicza wyspy.
Porto Moniz
Ostatnim miejscem na tej trasie jest Porto Moniz, miejscowość położona na północno-zachodnim krańcu Madery. To jeden z najbardziej znanych kurortów wyspy, przede wszystkim za sprawą niezwykłych naturalnych basenów wulkanicznych . Powstały one w zagłębieniach zastygłej lawy, które z czasem zostały wypełnione wodą oceaniczną. Dzięki temu można kąpać się tutaj w naturalnych basenach otoczonych ciemnymi skałami, a jednocześnie podziwiać fale Atlantyku rozbijające się o skaliste wybrzeże.
Naturalne baseny w Porto Moniz są jedną z największych atrakcji północnej części Madery i latem przyciągają zarówno turystów, jak i mieszkańców wyspy. Kąpielisko zostało przygotowane z myślą o odwiedzających, dlatego znajdziemy tu wyznaczone miejsca do pływania, zejścia do wody, przebieralnie i udogodnienia ułatwiające korzystanie z basenów. Jest również wydzielona część przeznaczona dla dzieci. Woda pochodzi bezpośrednio z oceanu i jest regularnie wymieniana dzięki naturalnemu ruchowi fal. Trzeba jednak pamiętać, że warunki zależą od pogody i stanu oceanu, dlatego przed kąpielą warto sprawdzić, czy baseny są dostępne.
Niestety, podczas naszej wizyty nie udało nam się skorzystać z tej atrakcji. Zabrakło czasu, a pogoda również nie zachęcała do kąpieli. Mimo to warto było zobaczyć to miejsce, ponieważ baseny ciekawie komponują się z otaczającym je wulkanicznym krajobrazem. W pobliżu znajduje się także promenada, przy której działają kawiarnie, restauracje i sklepy z pamiątkami. Można tu usiąść na chwilę, coś zjeść i podziwiać ocean.
Porto Moniz to miejscowość, której zdecydowanie nie warto pomijać podczas objazdu Madery. Nawet jeśli nie planujemy kąpieli, same naturalne baseny i surowe, północne wybrzeże wyspy są warte zobaczenia. To również dobre miejsce na dłuższy postój i odpoczynek po zwiedzaniu górskich zakątków Madery.
Madera poza utartym szlakiem – Paul da Serra, Madalena do Mar i Ribeiro Frio
Podczas zwiedzania Madery warto zjechać z głównych dróg i zajrzeć w miejsca, w których można zobaczyć zupełnie inne oblicze wyspy. Rozległe górskie przestrzenie, niewielkie nadmorskie wioski i zielone lasy laurowe sprawiają, że każdy z tych zakątków ma swój własny charakter. Na naszej trasie znalazły się Paul da Serra, Madalena do Mar oraz Ribeiro Frio.
Miłośnicy górskich krajobrazów nie powinni pominąć płaskowyżu Paul da Serra , położonego w środkowo-zachodniej części Madery, na wysokości około 1300-1500 m n.p.m. To największy i najbardziej rozległy obszar równinny na wyspie, zupełnie inny od otaczających go stromych gór i głębokich dolin. Krajobraz tworzą tu otwarte przestrzenie, górskie łąki, wrzosowiska oraz fragmenty lasów laurowych. W pogodny dzień można podziwiać rozległe panoramy, a przy dobrej widoczności dostrzec zarówno północne, jak i południowe wybrzeże Madery. Niestety, podczas naszej wizyty pogoda nie była łaskawa. Cały płaskowyż spowijała gęsta mgła, która skutecznie zasłoniła wszystkie widoki. Po krótkim postoju ruszyliśmy więc dalej, krętymi drogami w kierunku południowego wybrzeża.
Czy wiesz, że… Na Maderze znajduje się około 200 lewad, czyli kanałów irygacyjnych, których łączna długość wynosi blisko 2500 km? Ich historia sięga XVI wieku, kiedy zaczęto budować pierwsze kanały doprowadzające wodę z wilgotniejszej północy wyspy na bardziej suche południe. Powstawały jeszcze zanim rozwinęła się sieć dróg, a z czasem stały się nie tylko ważnym elementem gospodarki Madery, lecz także podstawą wielu popularnych szlaków pieszych.
Kolejnym przystankiem była Madalena do Mar , niewielka wioska rybacka położona nad Oceanem Atlantyckim, na południowo-zachodnim wybrzeżu wyspy. Miejsce to może zainteresować szczególnie polskich turystów ze względu na legendę związaną z królem Władysławem III Warneńczykiem . Według miejscowych przekazów polski monarcha, który miał zginąć w bitwie pod Warną w 1444 roku, w rzeczywistości przeżył i po ucieczce z pola bitwy dotarł do Portugalii. Tam miał przyjąć nowe nazwisko Henrique Alemao, czyli Henryk Niemiec, a następnie osiedlić się na Maderze. Legenda głosi, że otrzymał ziemie w okolicach Madalena do Mar, gdzie miał rozpocząć nowe życie.
Kościół w Madalena do Mar legendarnej posiadłości króla Warneńczyka
Z opowieścią o Warneńczyku wiąże się kilka miejscowych budynków, w tym kościół oraz posiadłość, które według lokalnych przekazów mają przypominać o jego pobycie na wyspie. Trzeba jednak zaznaczyć, że nie ma wiarygodnych dowodów historycznych potwierdzających, że Władysław III przeżył bitwę pod Warną i zamieszkał na Maderze. Dlatego tę historię najlepiej traktować jako ciekawą lokalną legendę, a nie potwierdzony fakt. Niezależnie od niej Madalena do Mar ma jeszcze jeden powód, dla którego warto się tu zatrzymać. Okolica słynie z upraw bananów, a tutejsze plantacje zajmują znaczną część nadmorskiego krajobrazu. Łagodny klimat i dobre warunki do uprawy sprawiły, że miejscowość stała się jednym z ważniejszych ośrodków produkcji maderskich bananów.
Na koniec warto odwiedzić Ribeiro Frio , położone w górskiej części Madery, w otoczeniu bujnej zieleni i lasu wawrzynowego Laurissilva. To miejsce szczególnie dobrze znane miłośnikom pieszych wędrówek. Właśnie stąd prowadzi kilka popularnych tras, które pozwalają poznać wyjątkową przyrodę wyspy. Las Laurissilva, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszarów Madery. Można tu spotkać liczne gatunki roślin, a także ptaki i inne zwierzęta charakterystyczne dla tego regionu.
Największą atrakcją są jednak szlaki wzdłuż lewad, czyli kanałów irygacyjnych, które od wieków doprowadzają wodę z wilgotniejszych północnych i górskich obszarów wyspy do jej niżej położonych terenów. Wędrując nimi, idziemy często wąskimi ścieżkami wykutymi w skałach, wśród gęstej roślinności, mijając niewielkie tunele i liczne punkty widokowe. Trasy mają różną długość i stopień trudności, dlatego zarówno osoby szukające krótkiego spaceru, jak i miłośnicy dłuższych wypraw znajdą coś dla siebie.
My ze względu na ograniczony czas wybraliśmy jedną z krótszych tras. Chętnie przeszlibyśmy również dłuższy odcinek, ale na taką wyprawę trzeba przeznaczyć znacznie więcej czasu, najlepiej zaplanować na nią osobny dzień. Warto pamiętać, że spacery wzdłuż lewad to nie górskie wspinaczki, lecz przede wszystkim wędrówki przez wyjątkowe krajobrazy i bliski kontakt z przyrodą. Ribeiro Frio oraz okoliczne szlaki są świetnym wyborem dla każdego, kto lubi piesze wycieczki, zielone lasy i piękne widoki.
Camacha – wioska słynąca z wyrobów wiklinowych
Warto wybrać się również do Camachy, niewielkiej miejscowości położonej w górskiej części Madery, kilka kilometrów na wschód od Funchal. Wioska znana jest przede wszystkim z wielowiekowych tradycji wyplatania wikliny, dlatego często nazywana jest wioską twórców koszy. Rzemiosło to przez lata stało się jednym z jej najbardziej rozpoznawalnych symboli i do dziś można tu znaleźć wyroby lokalnych artystów.
W centrum miejscowości znajduje się fabryka i centrum wyrobów wiklinowych , gdzie można przyjrzeć się tradycyjnym technikom ręcznego wyplatania. W podziemiach prezentowany jest proces powstawania wiklinowych przedmiotów, natomiast na piętrze można zobaczyć różnego rodzaju ekspozycje wykonane przez miejscowych rzemieślników. Szczególną uwagę przyciągają modele zwierząt z Arki Noego oraz galeon, których konstrukcje wykonano z wikliny i rattanu. Oferta tutejszych wyrobów jest bardzo szeroka. Znajdziemy między innymi kosze w różnych rozmiarach i kształtach, meble, kapelusze, ozdoby, naczynia kuchenne oraz rozmaite przedmioty codziennego użytku. To dobre miejsce, aby zobaczyć, jak z pozornie zwykłych gałązek powstają prawdziwe rękodzielnicze dzieła.
Camacha wioska znana z centrum wikliniartswa. Wystawa zwierząt z Arki Noego.
Camacha ma również ciekawą historię związaną z piłką nożną. Na głównym placu stoi pomnik upamiętniający pierwszy mecz piłkarski rozegrany w Portugalii, który według lokalnych przekazów odbył się właśnie tutaj w 1875 roku. Spotkanie rozegrali Anglicy, a gospodarze nie mieli wówczas powodów do radości, ponieważ przegrali. Miejscowość może pochwalić się także bogatymi tradycjami folklorystycznymi. Działa tu zespół Casa do Povo da Camacha, znany z prezentowania tradycyjnych maderskich tańców, muzyki i strojów ludowych.
Santana – charakterystyczne domki i tradycyjna architektura Madery
Na północno-wschodnim krańcu wyspy znajduje się Santana, jedna z najbardziej rozpoznawalnych miejscowości na Maderze . Jej nazwa pochodzi od kaplicy poświęconej św. Annie (Santa Ana), która powstała w tej okolicy w XVI wieku. Santana słynie przede wszystkim z charakterystycznych, kolorowych domków o trójkątnych dachach krytych strzechą, które stały się jednym z symboli całej wyspy i często pojawiają się na pocztówkach oraz pamiątkach z Madery.
Tradycyjne domki w Santanie mają niewielkie rozmiary, drewniane konstrukcje, kamienne ściany oraz strome dachy pokryte słomą, sięgające niemal samej ziemi. Ich charakterystyczny kształt nie jest przypadkowy. Taka konstrukcja dobrze sprawdzała się w miejscowym klimacie, chroniąc wnętrze przed deszczem i wiatrem. Dawniej były to skromne domostwa mieszkańców wyspy, którzy wykorzystywali łatwo dostępne materiały budowlane. Dziś większość zachowanych obiektów pełni funkcję atrakcji turystycznej, a część z nich została zaadaptowana na niewielkie sklepiki z pamiątkami i lokalnymi produktami. Warto zatrzymać się przy nich na chwilę, zajrzeć do środka i zobaczyć, jak wyglądało codzienne życie dawnych mieszkańców Madery.
Santana to jednak nie tylko charakterystyczna zabudowa. Okolica jest również doskonałym miejscem dla miłośników pieszych wędrówek. Przez gminę prowadzi wiele szlaków turystycznych oraz tras wzdłuż lewad, które pozwalają odkrywać zielone doliny, górskie zbocza i bujną roślinność północnej części wyspy. Trasy mają różną długość i poziom trudności, dlatego zarówno osoby preferujące krótkie spacery, jak i bardziej doświadczeni piechurzy znajdą tu coś dla siebie.
Półwysep Świętego Wawrzyńca
Wędrówkę po Maderze zakończyliśmy na Półwyspie Świętego Wawrzyńca (Ponta de São Lourenço) , położonym na wschodnim krańcu wyspy. To miejsce zupełnie inne niż pozostała część Madery. Zamiast bujnej zieleni i gęstej roślinności zobaczymy tu surowy, niemal pustynny krajobraz, w którym dominują skaliste wzgórza, strome klify i otaczające je wody oceanu. Widoki są naprawdę wyjątkowe i moim zdaniem to jedno z najbardziej spektakularnych miejsc na całej wyspie.
Półwysep objęty jest ochroną w ramach sieci Natura 2000. Występuje tu wiele gatunków roślin i zwierząt, w tym ponad 140 gatunków roślin oraz chronione ptaki morskie. Charakterystyczny krajobraz jest wynikiem procesów geologicznych i dawnej aktywności wulkanicznej. Skały, z których zbudowany jest półwysep, mają różne odcienie czerwieni, brązu i czerni, a w połączeniu z błękitem oceanu tworzą niezwykłą scenerię. To zupełnie inny obraz Madery, niż ten, który poznaliśmy podczas wcześniejszego zwiedzania wyspy.
Kościoły i kapliczki Madery – ślady religijnej historii wyspy
Na sam koniec zostawiłem kościoły i kapliczki , których na Maderze jest naprawdę mnóstwo. Spotykaliśmy je niemal na każdym kroku, praktycznie w każdej miejscowości, niezależnie od tego, czy była to większa miejscowość, czy małe miasteczko. Nie ma w tym przypadku, ponieważ Madera jest wyspą o silnych tradycjach katolickich, a religia od wieków odgrywa ważną rolę w życiu jej mieszkańców.
Historia tych miejsc sięga początków portugalskiego osadnictwa na wyspie w XV wieku. Wraz z pierwszymi osadnikami przybywali tu franciszkanie, którzy odprawiali nabożeństwa w niewielkich kaplicach. Z czasem przybywało wiernych, powstawały kolejne parafie, a wraz z nimi kościoły i kapliczki. Ważnym wydarzeniem było utworzenie w 1514 roku diecezji Funchal przez papieża Leona X. Co ciekawe, była to pierwsza diecezja powołana na portugalskich terenach zamorskich. Pokazuje to, jak duże znaczenie religijne i administracyjne miała już wtedy Madera.
Wiele świątyń, które możemy dziś oglądać, ma kilkusetletnią historię. Niektóre wyróżniają się architekturą, inne bogato zdobionymi wnętrzami, pięknymi ołtarzami czy charakterystycznymi wieżami. Są też niewielkie kapliczki stojące przy drogach, na placach i wzgórzach, często w miejscach, w których zupełnie się ich nie spodziewamy. Gdybyśmy chcieli opisać je wszystkie, trzeba byłoby poświęcić im osobny artykuł. Dlatego wybrałem tylko te, które szczególnie zwróciły naszą uwagę i które moim zdaniem warto zobaczyć podczas pobytu na wyspie.
Zabytkowa kapliczka na północnym wybrzeżu w Sao Vicente
Kapliczka Sao Vicente
Kościół Sao Salvador Church Santa Cruz
Wnętrze kościoła w Snta Cruz
Wnętrze kościoła w Snta Cruz
Katedra w stolicy wyspy Funchal
Sanktuarium Matki Boskiej na górze w Monte
Kościół św. Benedykta w Sao Bento w Ribeira Brava
Sanktuarium Matki Boskiej w Monte – wnętrze
Sanktuarium Matki Boskiej w Monte – wnętrze
Wnętrze kościoła w Sao Bento
Wnętrze kościoła w Riberia Brava
Wnętrze kościoła w Riberia Brava
Wnętrze kościoła w Snta Cruz
Wnętrze kościoła w Snta Cruz
Wnętrze w katedrze Se w Funchal
Wnętrze w katedrze Se w Funchal
Może cię zainteresuje
Czas lotu: Bezpośredni lot z Polski na Maderę trwa zazwyczaj około 5 godzin. Dokładny czas zależy od lotniska wylotu i warunków lotu. Przy połączeniach z przesiadką podróż może być oczywiście dłuższa.
Zmiana czasu: Na Maderze zegarki cofamy o godzinę w stosunku do czasu obowiązującego w Polsce. Dotyczy to zarówno czasu zimowego, jak i letniego.
Waluta: Obowiązującą walutą jest euro (EUR).
Płatności: Karty płatnicze i kredytowe są akceptowane w większości sklepów, restauracji, hoteli i innych punktów usługowych. Mimo to warto mieć przy sobie trochę gotówki, szczególnie podczas zakupów na lokalnych targach czy w mniejszych miejscowościach.
Dokumenty: Madera należy do Portugalii, a więc również do Unii Europejskiej i strefy Schengen. Obywatele Polski mogą podróżować na podstawie ważnego dowodu osobistego. Paszport nie jest konieczny, ale dokument tożsamości należy mieć przy sobie.
Gniazdka elektryczne: Napięcie w sieci wynosi 230 V, a częstotliwość 50 Hz. Stosowane są standardowe europejskie gniazdka, dlatego nie potrzebujemy żadnego adaptera.
Plaże: Na Maderze przeważają plaże kamieniste i żwirkowe, choć znajdziemy również miejsca z czarnym piaskiem wulkanicznym oraz sztuczne plaże z jasnym piaskiem, między innymi w Calheta i Machico. Większość plaż jest bezpłatna, natomiast za leżaki, parasole czy dodatkowe udogodnienia możemy zapłacić.
Woda pitna: Na wyspie nie brakuje słodkiej wody, a woda dostarczana do sieci wodociągowej jest uzdatniana i nadaje się do picia prosto z kranu. Nie ma potrzeby jej gotowania.
Pogoda: Madera ma łagodny klimat przez cały rok, ale pogoda potrafi być bardzo zmienna. Ze względu na górzyste ukształtowanie terenu na wyspie występują różne mikroklimaty. Może się zdarzyć, że na południu będzie słonecznie i ciepło, a w górach spotkamy mgłę, deszcz i znacznie niższą temperaturę. Warto więc zabrać lekką kurtkę przeciwdeszczową, a podczas górskich wycieczek również cieplejszą odzież.
Wynajem samochodu: Jeśli chcemy swobodnie zwiedzać wyspę, warto rozważyć wynajęcie samochodu. Główne drogi są dobrze utrzymane, ale w górach spotkamy strome podjazdy, liczne zakręty i wąskie uliczki. Trzeba też pamiętać, że parkowanie w popularnych miejscach turystycznych bywa ograniczone.
Wędrówki lewadami i szlakami: Madera słynie z pieszych tras prowadzących wzdłuż kanałów irygacyjnych, przez lasy i górskie tereny. Przed wyruszeniem warto sprawdzić aktualny stan szlaków, ponieważ niektóre mogą być czasowo zamykane z powodu pogody lub prac remontowych. W 2026 roku wejście na oficjalne, oznaczone trasy piesze PR wymaga wcześniejszej rezerwacji i wiąże się z opłatą, która standardowo wynosi 4,50 euro od osoby.
Co przywieźć z Madery? Najbardziej oczywistą pamiątką jest oczywiście lokalne wino Madera, ale warto zwrócić uwagę również na tradycyjne wyroby koronkarskie i hafty. Miłośnicy słodyczy mogą przywieźć bolo de mel, czyli tradycyjne ciasto miodowe, a także lokalne przetwory i słodycze z marakui. Osobom lubiącym mocniejsze trunki polecam ponchę, czyli popularny maderski napój przygotowywany z aguardente de cana, soku z cytryny lub innych owoców oraz miodu. To jeden z najbardziej charakterystycznych smaków wyspy.